ترکیه — کار (اقامت کوتاه‌مدت (ملکی یا توریستی) و بعد اجازه‌ی کار از داخل ترکیه)

شرایط اصلی

اقامت کوتاه‌مدت (kısa dönem ikamet) اجازه‌ی کار نیست، ولی خیلی از ایرانی‌ها از اون به‌عنوان پل استفاده می‌کنن: طبق وزارت کار، کسی که دست‌کم ۶ ماه اقامت معتبر داشته باشه می‌تونه درخواست اجازه‌ی کار رو از داخل ترکیه بده. طبق قانون خارجی‌ها، اقامت کوتاه‌مدت به دلیل‌هایی مثل داشتن ملک، ارتباط تجاری یا راه‌اندازی کسب‌وکار، توریسم، کلاس ترکی، درمان و... داده می‌شه و هر بار حداکثر دو ساله. برای اقامت ملکی، فهرست مدارک اداره‌ی مهاجرت می‌گه ارزش خونه در تاریخ خرید باید دست‌کم معادل ۲۰۰ هزار دلار به لیر باشه، خودت توش زندگی کنی و اجاره‌ش ندی؛ این شرط برای همه‌ی شهرهاست.

شرط‌ها: یکی از دلیل‌های قانونی رو داشته باشی و مدرکش رو بدی، محل سکونتت استاندارد باشه، آدرس بدی، و اگه خواستن گواهی عدم سوءپیشینه‌ی کشورت رو بدی. اگه شرط‌ها نباشه یا اقامت رو برای هدف دیگه‌ای استفاده کنی، رد یا لغو می‌شه. ویزای «دیجیتال نومد» ترکیه فقط برای شهروندان کشورهای اروپایی، آمریکا، کانادا، بریتانیا، روسیه، اوکراین و بلاروس‌ه و ایرانی‌ها نمی‌تونن ازش استفاده کنن.

مدارک

فرم e-İkamet، کپی پاسپورت (دست‌کم ۶۰ روز بیشتر از مدت درخواستی اعتبار)، ۴ عکس بیومتریک، بیمه‌ی درمانی معتبر، رسید عوارض و کارت، مدرک محل سکونت (سند ملک یا اجاره‌نامه‌ی محضری)، و مدرک دلیل اقامت (مثلاً سند ملک). مدرک مالی معمولاً با اظهار خودت کافیه مگه اینکه اداره مدرک بخواد، مثل صورت‌حساب بانکی، کارت اعتباری بین‌المللی یا مدرک درآمد اجاره؛ مدرک درآمدی که از خارج میاد باید ترجمه‌ی رسمی محضری داشته باشه.

زبان

برای اقامت کوتاه‌مدت زبان شرط نیست. اقامت مخصوص کلاس ترکی حداکثر دو بار داده می‌شه و فقط به کسی که با ویزای کلاس زبان یا ویزای تحصیلی وارد شده.

هزینه و تمکن مالی

عوارض اقامت (harç) به ملیت بستگی داره: اداره‌ی مهاجرت یه جدول کشوری منتشر کرده و e-İkamet بعد از پر کردن فرم مبلغت رو حساب می‌کنه؛ هزینه‌ی کارت اقامت هم برای ۲۰۲۶، ۹۶۴ لیره و هیچ ملیتی ازش معاف نیست. عدد مشخصی برای تمکن مالی تو قانون نیست؛ برای اقامت توریستی، اداره برنامه‌ی سفری که اعلام می‌کنی رو بررسی می‌کنه، پس فقط اجاره‌نامه و موجودی بانکی ممکنه کافی نباشه. اقامت ملکی خونه‌ای با ارزش دست‌کم ۲۰۰ هزار دلار می‌خواد. اگه اقامتت رد بشه، تا ۶ ماه نمی‌تونی با همون هدف دوباره درخواست بدی.

مراحل و زمان‌بندی

با معافیت ویزا وارد شو؛ قبل از تموم‌شدن مهلت (یا حداکثر ۱۰ روز بعدش) از e-İkamet درخواست بده و عوارض رو قبل از وقت ملاقات پرداخت کن؛ با مدارک سر وقت برو. بررسی حداکثر ۹۰ روز طول می‌کشه و تو این مدت با برگه‌ی درخواست می‌تونی خارج و دوباره وارد بشی به شرطی که هر بار ظرف ۱۵ روز برگردی. تمدید رو از ۶۰ روز قبل از انقضا شروع کن.

نکته‌های مخصوص متقاضی ایرانی

بعضی محله‌ها قبلاً برای ثبت اقامت جدید خارجی‌ها بسته بودن؛ قبل از اجاره یا خرید، از اداره‌ی مهاجرت یا e-İkamet چک کن آدرست قابل ثبت باشه. برای کار برای کارفرمای ترکیه‌ای حتماً اجازه‌ی کار لازمه و کار بدون اجازه می‌تونه به لغو اقامت برسه. خود اقامت هیچ حق کاری نمی‌ده (ماده‌ی ۱۲ قانون ۶۷۳۵) و درباره‌ی کار ریموت برای کارفرمای خارجی با اقامت کوتاه‌مدت راهنمای رسمی‌ای وجود نداره.

بعد از رسیدن (کار حین تحصیل، اقامت بعد از تحصیل، مسیر اقامت دائم)

با اقامت کوتاه‌مدت ۶ ماه به بالا، کارفرما می‌تونه از داخل ترکیه برات اجازه‌ی کار بگیره؛ از ۳ اوت ۲۰۲۶ تو درخواست‌های داخل ترکیه، برای کسی که تو ۳ سال اخیر دست‌کم یک سال قانونی تو ترکیه بوده، شرط ۵ کارمند ترک و سرمایه برای حداکثر ۳ خارجی در هر محل کار اعمال نمی‌شه (به شرطی که تعداد خارجی‌ها از کارمندهای ترک بیشتر نشه). سال‌های اقامت کوتاه‌مدت کامل برای اقامت بلندمدت (۸ سال پیوسته) حساب می‌شه؛ ولی بیشتر از ۶ ماه در سال یا بیشتر از یک سال در ۵ سال اخیر بیرون موندن، پیوستگی رو می‌شکنه.