ایتالیا — تحصیل (پزشکی و دندان‌پزشکی به زبان انگلیسی (آزمون IMAT))

شرایط اصلی

پزشکی، دندان‌پزشکی و (از ۲۰۲۵) دام‌پزشکی به زبان انگلیسی تو دانشگاه‌های دولتی ایتالیا با آزمون سراسری IMAT پذیرش دارن. اصلاحیه‌ی «semestre filtro» (قانون ۲۶/۲۰۲۵) آزمون ورودی پزشکی ایتالیایی‌زبان رو برداشت، ولی برای ۲۰۲۶/۲۷ دوره‌های انگلیسی هنوز با IMAT و طبق فرمان وزارتی شماره‌ی ۱۰۰۵ مورخ ۶ اوت ۲۰۲۶ پذیرش داشتن (طبق فراخوان دانشگاه پاویا). بخشنامه‌ی وزارت گفته نحوه‌ی ورود دانشجوهای خارجی به پزشکی طبق قانون جدید رو یه اطلاعیه‌ی جدا تعیین می‌کنه، پس قبل از شروع روش ۲۰۲۷/۲۸ رو چک کن. تعداد صندلی غیراروپایی‌های ساکن خارج رو هر دانشگاه جدا اعلام می‌کنه (مثلاً دوره‌ی Harvey پاویا در ۲۰۲۶: ۳۵ صندلی به‌اضافه‌ی ۵ صندلی Marco Polo). علاوه بر دیپلم ۱۲ ساله، باید هم پیش‌ثبت‌نام Universitaly انجام بدی و هم برای IMAT ثبت‌نام کنی؛ دانشگاه پاویا می‌گه تا ۱۳ دانشگاه رو می‌شه به ترتیب اولویت انتخاب کرد.

مدارک

همون مدارک لیسانس: ترجمه‌ی رسمی دیپلم و کارنامه‌ها با تأیید دادگستری و خارجه، CIMEA یا Dichiarazione di Valore، مدرک زبان، پیش‌ثبت‌نام تأییدشده، شناسنامه، پاسپورت، عکس، مسکن، بیمه، مدارک مالی؛ به‌اضافه‌ی رسید ثبت‌نام IMAT و بعد نتیجه‌ی رتبه‌بندی.

زبان

آزمون IMAT کاملاً انگلیسی‌ه. جدا از اون، سفارت تهران برای ویزای هر دوره‌ی انگلیسی گواهی B2 می‌خواد (آیلتس ۶، تافل ۷۸ یا FCE ۱۶۹ با اعتبار دو ساله)، پس آیلتس رو هم جدی بگیر.

هزینه و تمکن مالی

برای ویزای تحصیلی سال‌های ۲۰۲۶/۲۷ و ۲۰۲۷/۲۸ باید نشون بدی سالانه دست‌کم ۱۰٬۱۷۹٫۸۵ یورو از منبع قانونی و قابل‌ردیابی داری (طبق منبع رسمی، تا تاریخ ۱۴۰۵/۰۷)، ترجیحاً به اسم خودت یا یکی از اعضای خانواده تا درجه‌ی چهار. هزینه‌ی بلیت برگشت (یا خود بلیت) و شهریه‌ای که هنوز پرداخت نکردی باید به این مبلغ اضافه بشه. صرفِ واجد شرایط بودن برای بورسیه‌ی استانی (DSU) جزو تمکن حساب نمی‌شه؛ فقط وقتی بورسیه رسماً بهت تعلق گرفته باشه حسابش می‌کنن. تو چک‌لیست سفارت تهران نوشته «برای هر ماه از سال تحصیلی» که با مبلغ سالانه‌ی بخشنامه نمی‌خونه؛ اگه شک داری، قبل از تحویل پرونده از سفارت بپرس.

هزینه‌ی ثبت‌نام IMAT طبق سایت دانشگاه پاویا حدود ۱۳۰ یورو‌ه. ایران تو فهرست ۲۳ کشورِ برگزارکننده‌ی IMAT در ۲۰۲۶ نبود؛ نزدیک‌ترین گزینه‌ها ترکیه، امارات (دبی)، آذربایجان و پاکستان بودن، ولی امارات تو ۲۰۲۶ عملاً به روی مسافر جدید ایرانی بسته‌ست؛ پس عملاً ترکیه یا آذربایجان رو در نظر بگیر و هزینه‌ی سفر و ورود رو حساب کن. شهریه‌ی سالانه به ISEE و دانشگاه بستگی داره.

بورسیه‌ی استانی (DSU) رو نهادهای منطقه‌ای مثل ER.GO (امیلیا-رومانیا)، EDISU (پیه‌مونته) و DiSCo (لاتزیو) می‌دن و بر اساس ISEE parificato محاسبه می‌شه؛ این شاخص رو باید از CAF طرف قرارداد بگیری، با مدارک درآمد و دارایی خانواده که تو ایران صادر شده، ترجمه شده و توسط نمایندگی دیپلماتیک ایتالیا تأیید شده. خوداظهاری قبول نیست. استثناها تو هر منطقه فرق داره: EDISU پیه‌مونته به دانشجویی که با اصل مدارکِ ترجمه‌نشده رسیده اجازه می‌ده مدارک رو تو سفارت یا کنسولگری کشورش در ایتالیا تأیید و ترجمه کنه و بعد Prefettura تأییدش کنه؛ ER.GO گواهی سفارت/کنسولگری کشورت در ایتالیا با تأیید Prefettura رو فقط به دلیل‌های استثنایی و عینی (مثلاً تعطیل یا معلق بودن خدمات) قبول می‌کنه؛ DiSCo لاتزیو هم فقط برای کشورهای فهرست خودش. پس بند مربوط به دانشجوی خارجی رو تو بندوی همون منطقه بخون. نمونه: تو بندوی ۲۰۲۶/۲۷ ER.GO سقف ISEE ۲۵٬۰۰۰ یورو و ISPE ۵۰٬۰۰۰ یورو‌ه و بورسیه‌ی دانشجوی غیربومی (fuori sede) تا ۷٬۱۷۱٫۱۱ یورو در سال‌ه. مهلت‌ها معمولاً تابستون‌ه (برای ER.GO ۲۰۲۶/۲۷ تا ۲ شهریور ۱۴۰۵) یعنی قبل از رسیدنت، پس مدارک مالی رو همزمان با مدارک ویزا آماده کن. سال ۲۰۲۰–۲۱ گروهی از دانشجوهای ایرانی تو توسکانی به‌خاطر تأیید نشدن مدارک DSU تو سفارت تهران بورسیه‌شون رو از دست دادن، پس زود شروع کن.

مراحل و زمان‌بندی

در ۲۰۲۶ ثبت‌نام IMAT از ۴ تا ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ (۲۶ اوت تا ۹ سپتامبر، ساعت ۱۵ ایتالیا) بود و آزمون ۷ مهر ۱۴۰۵ (۲۹ سپتامبر). امتیاز: هر جواب درست ۱٫۵+، هر غلط ۰٫۴−، بی‌جواب صفر، حداکثر ۹۰. آزمون ۲۰۲۶ شصت سؤال داشت: ۴ درک مطلب، ۵ منطق، ۲۳ زیست، ۱۵ شیمی و ۱۳ فیزیک و ریاضی. طبق فراخوان پاویا، حداقل ۲۰ امتیاز فقط برای رتبه‌بندی ملی‌ه (اروپایی‌ها و غیراروپایی‌های مقیم ایتالیا)؛ غیراروپایی‌های ساکن خارج فقط باید نمره‌ی بالای صفر بگیرن، ولی رقابت سر این صندلی‌های کم خیلی بالاتره. نمره‌ها ۱۶ مهر ۱۴۰۵ (۸ اکتبر) اعلام شد و رتبه‌بندی و جابه‌جایی صندلی‌ها تا آبان و آذر ادامه داره، یعنی وقت ویزا و ثبت‌نام فشرده‌ست؛ تاریخ‌های ۲۰۲۷ هنوز اعلام نشده.

بعد از تأیید پیش‌ثبت‌نام، ویزای ملی نوع D با عنوان «Studio – Immatricolazione Università» رو از سفارت ایتالیا در تهران (از راه VisaMetric) می‌گیری؛ این ویزا ۳۶۵ روز اعتبار داره و چندبار ورود‌ه. طبق صفحه‌ی ویزای سفارت، همه‌ی متقاضی‌ها جز بچه‌های زیر ۱۲ سال باید انگشت‌نگاری کنن. هزینه‌ی ویزای ورود طبق پرتال مهاجرت اتحادیه‌ی اروپا ۱۱۶ یورو‌ه، به‌اضافه‌ی کارمزد VisaMetric. سفارت علاوه بر مدارک، «ریسک مهاجرتی» رو هم می‌سنجه: وضعیت مالی خانواده، کیفیت سوابق تحصیلی و ارتباط رشته‌ی انتخابی با سوابقت. حتی با پیش‌ثبت‌نام تأییدشده و پرونده‌ی کامل ویزا تضمینی نیست و ممکنه دعوت به مصاحبه بشی. اگه بعد از گرفتن ویزا ثبت‌نام نکنی، از ۳۱ ژانویه‌ی همون سال تحصیلی ویزات باطل می‌شه.

نکته‌های مخصوص متقاضی ایرانی

سفارت ایتالیا در تهران از بهمن ۱۴۰۴ (فوریه ۲۰۲۶) تعطیل شد و ۲۹ خرداد ۱۴۰۵ (۱۹ ژوئن ۲۰۲۶) دوباره باز شد؛ بخش کنسولی از ۱۷ تیر ۱۴۰۵ (۸ ژوئیه ۲۰۲۶) همه‌ی خدمات رو از سر گرفته. تو دوره‌ی تعطیلی سفارت اعلام کرده بود ایرانی‌ها می‌تونن تو هر سفارت ایتالیا که بهش دسترسی دارن و اونجا اقامت قانونی دارن درخواست ویزا بدن؛ اگه دوباره تعطیلی پیش اومد، همین مسیر رو از [email protected] بپرس. برای ویزای تحصیلی سال ۲۰۲۶/۲۷ نوبت گرفتن لازم نبود و VisaMetric خودش به ایمیلی که تو Universitaly ثبت کردی وقت می‌داد؛ این روش ممکنه هر سال عوض بشه، پس اطلاعیه‌ی سال خودت رو چک کن. سفارت توصیه کرده به‌جای لگالیزه و Dichiarazione di Valore گواهی CIMEA بگیری که هم معادل‌سازی و هم اصالت مدرک رو تأیید می‌کنه. شناسنامه و مدرک تحصیلی باید ترجمه‌ی رسمی ایتالیایی بشن و تأیید دادگستری و وزارت خارجه بخورن، و برای مدرک دانشگاهی اول باید آزادسازی مدرک رو انجام بدی. گردش حساب ۶ ماه آخر به انگلیسی لازمه و تاریخ صدورش نباید بیشتر از یه هفته قبل از روز تحویل پرونده باشه؛ پول نقد یا ضمانت‌نامه‌ی بانکی قبول نیست. اگه حساب پدر یا مادر رو می‌دی، مدرک نسبت (ترجمه و تأییدشده)، مدرک شغل، بیمه و اظهار درآمدشون هم لازمه. دفتر Uni-Italia تهران (مدرسه‌ی ایتالیایی Pietro della Valle، ایمیل [email protected]) برای انتخاب رشته و پیش‌ثبت‌نام راهنمایی رایگان می‌ده. سفارت تأکید کرده از واسطه‌هایی که ادعای «راه ویژه» دارن دوری کن؛ فقط هزینه‌ی کنسولی و هزینه‌ی VisaMetric مجازه.

آقایون: چون این دوره در سطح دیپلم شروع می‌شه، طبق منابع ایرانی (ثانویه) مشمولی که خدمت نرفته معمولاً مجوز خروج تحصیلی نمی‌گیره؛ قبل از هزینه‌ی آزمون و سفر استعلام کن. برای رفتن به کشور محل آزمون (مثلاً ترکیه یا آذربایجان) هم باید ویزا یا شرایط ورود اون کشور رو زودتر بررسی کنی.

بعد از رسیدن (کار حین تحصیل، اقامت بعد از تحصیل، مسیر اقامت دائم)

ظرف ۸ روز کاری بعد از رسیدن باید درخواست permesso di soggiorno تحصیلی رو با کیت پستی (یا گیشه‌ی دانشگاه) بدی و بعد برای انگشت‌نگاری به Questura بری؛ هزینه‌ش طبق پرتال مهاجرت اتحادیه‌ی اروپا ۴۰ تا ۱۰۰ یورو به‌اضافه‌ی حدود ۷۶٫۴۶ یورو هزینه‌ی اداری‌ه. برای تمدید سالانه باید سال اول دست‌کم یه امتحان و سال‌های بعد دست‌کم دو امتحان رو پاس کرده باشی. با اجازه‌ی اقامت تحصیلی تا ۲۰ ساعت در هفته و حداکثر ۱۰۴۰ ساعت در سال می‌تونی کار کنی. بعد از فارغ‌التحصیلی (لیسانس، فوق‌لیسانس، دکتری یا مستر دانشگاهی) می‌تونی اجازه‌ی اقامت ۹ تا ۱۲ ماهه برای کاریابی یا راه‌اندازی کسب‌وکار بگیری، و تبدیل اقامت تحصیلی به کاری خارج از سهمیه‌ی Decreto Flussi امکان‌پذیره. اقامت بلندمدت اتحادیه‌ی اروپا (permesso UE per soggiornanti di lungo periodo) بعد از ۵ سال اقامت قانونی، درآمد دست‌کم برابر assegno sociale، مسکن مناسب و قبولی تو آزمون زبان ایتالیایی داده می‌شه؛ ولی تا وقتی اقامتت تحصیلی‌ه نمی‌تونی درخواستش بدی و اول باید به اقامت کاری یا مشابه تبدیلش کنی.