ایتالیا — تحصیل (لیسانس به زبان انگلیسی)

شرایط اصلی

برای لیسانس سه‌ساله (Laurea) باید مدرک پایان متوسطه با دست‌کم ۱۲ سال تحصیل داشته باشی (دیپلم نظام جدید یا دیپلم و پیش‌دانشگاهی نظام قدیم) و اگه کشور مبدأ آزمون ورود به دانشگاه داره، دانشگاه می‌تونه گواهی قبولی اون رو هم بخواد. پیوست بخشنامه‌ی وزارت درباره‌ی مدارک خارجی قانون خاصی برای ایران نداره و اسمی از کنکور نمی‌بره، پس از دانشگاهت بپرس نتیجه‌ی کنکور رو می‌خواد یا نه. اگه سال آخر دبیرستانی، پیش‌ثبت‌نام «با شرط» قبول می‌شه و می‌تونی با گواهی موقت رسمی (نه خوداظهاری) ویزا بگیری. مثل فوق‌لیسانس، پیش‌ثبت‌نام Universitaly و تأیید دانشگاه اجباری‌ه و سقف تأیید از ۲۰۲۶/۲۷ برابر سهمیه‌ی دانشجوی خارجی به‌اضافه‌ی ۲۰ درصد‌ه. بعضی رشته‌ها مثل معماری آزمون ورودی ملی دارن که ثبت‌نامش هم از Universitaly‌ه.

مدارک

اصل ترجمه‌ی رسمی ایتالیایی دیپلم و کارنامه‌ی چهار سال آخر با تأیید دادگستری و خارجه؛ گواهی CIMEA یا Dichiarazione di Valore؛ مدرک زبان؛ پیش‌ثبت‌نام تأییدشده؛ نامه‌ی پذیرش با فرم A؛ شناسنامه‌ی ترجمه‌شده؛ پاسپورت؛ عکس؛ مدرک مسکن؛ بیمه؛ مدارک مالی و بلیت. اصل مدارک رو موقع تحویل پرونده باید نشون بدی.

زبان

برای رشته‌ی انگلیسی سفارت تهران دست‌کم آیلتس ۶، تافل ۷۸ یا FCE ۱۶۹ با اعتبار دو ساله می‌خواد. برای رشته‌ی ایتالیایی، دانشگاه آزمون زبان سطح دست‌کم B2 می‌گیره، مگر اینکه مدرک CLIQ (مثل CELI یا CILS) سطح B2 یا بالاتر داشته باشی.

هزینه و تمکن مالی

برای ویزای تحصیلی سال‌های ۲۰۲۶/۲۷ و ۲۰۲۷/۲۸ باید نشون بدی سالانه دست‌کم ۱۰٬۱۷۹٫۸۵ یورو از منبع قانونی و قابل‌ردیابی داری (طبق منبع رسمی، تا تاریخ ۱۴۰۵/۰۷)، ترجیحاً به اسم خودت یا یکی از اعضای خانواده تا درجه‌ی چهار. هزینه‌ی بلیت برگشت (یا خود بلیت) و شهریه‌ای که هنوز پرداخت نکردی باید به این مبلغ اضافه بشه. صرفِ واجد شرایط بودن برای بورسیه‌ی استانی (DSU) جزو تمکن حساب نمی‌شه؛ فقط وقتی بورسیه رسماً بهت تعلق گرفته باشه حسابش می‌کنن. تو چک‌لیست سفارت تهران نوشته «برای هر ماه از سال تحصیلی» که با مبلغ سالانه‌ی بخشنامه نمی‌خونه؛ اگه شک داری، قبل از تحویل پرونده از سفارت بپرس.

شهریه‌ی لیسانس تو دانشگاه‌های دولتی معمولاً بر اساس ISEE‌ه و برای دانشجویی که بورسیه‌ی DSU می‌گیره اغلب معاف‌ه؛ رقم دقیق رو از جدول شهریه‌ی همون دانشگاه بردار.

بورسیه‌ی استانی (DSU) رو نهادهای منطقه‌ای مثل ER.GO (امیلیا-رومانیا)، EDISU (پیه‌مونته) و DiSCo (لاتزیو) می‌دن و بر اساس ISEE parificato محاسبه می‌شه؛ این شاخص رو باید از CAF طرف قرارداد بگیری، با مدارک درآمد و دارایی خانواده که تو ایران صادر شده، ترجمه شده و توسط نمایندگی دیپلماتیک ایتالیا تأیید شده. خوداظهاری قبول نیست. استثناها تو هر منطقه فرق داره: EDISU پیه‌مونته به دانشجویی که با اصل مدارکِ ترجمه‌نشده رسیده اجازه می‌ده مدارک رو تو سفارت یا کنسولگری کشورش در ایتالیا تأیید و ترجمه کنه و بعد Prefettura تأییدش کنه؛ ER.GO گواهی سفارت/کنسولگری کشورت در ایتالیا با تأیید Prefettura رو فقط به دلیل‌های استثنایی و عینی (مثلاً تعطیل یا معلق بودن خدمات) قبول می‌کنه؛ DiSCo لاتزیو هم فقط برای کشورهای فهرست خودش. پس بند مربوط به دانشجوی خارجی رو تو بندوی همون منطقه بخون. نمونه: تو بندوی ۲۰۲۶/۲۷ ER.GO سقف ISEE ۲۵٬۰۰۰ یورو و ISPE ۵۰٬۰۰۰ یورو‌ه و بورسیه‌ی دانشجوی غیربومی (fuori sede) تا ۷٬۱۷۱٫۱۱ یورو در سال‌ه. مهلت‌ها معمولاً تابستون‌ه (برای ER.GO ۲۰۲۶/۲۷ تا ۲ شهریور ۱۴۰۵) یعنی قبل از رسیدنت، پس مدارک مالی رو همزمان با مدارک ویزا آماده کن. سال ۲۰۲۰–۲۱ گروهی از دانشجوهای ایرانی تو توسکانی به‌خاطر تأیید نشدن مدارک DSU تو سفارت تهران بورسیه‌شون رو از دست دادن، پس زود شروع کن.

مراحل و زمان‌بندی

مهلت اپلای و پیش‌ثبت‌نام رو هر دانشگاه تعیین می‌کنه. مهلت نهایی درخواست ویزا برای ۲۰۲۶/۲۷ تا ۳۰ نوامبر ۲۰۲۶ و برای ۲۰۲۷/۲۸ تا ۳۱ اکتبر ۲۰۲۷‌ه. اگه آزمون زبان یا ورودی حضوری تو ایتالیا داری، ویزای D با اعتبار ۱۰۰ روزه می‌گیری تا بعد از قبولی بدون برگشت ثبت‌نام کنی.

بعد از تأیید پیش‌ثبت‌نام، ویزای ملی نوع D با عنوان «Studio – Immatricolazione Università» رو از سفارت ایتالیا در تهران (از راه VisaMetric) می‌گیری؛ این ویزا ۳۶۵ روز اعتبار داره و چندبار ورود‌ه. طبق صفحه‌ی ویزای سفارت، همه‌ی متقاضی‌ها جز بچه‌های زیر ۱۲ سال باید انگشت‌نگاری کنن. هزینه‌ی ویزای ورود طبق پرتال مهاجرت اتحادیه‌ی اروپا ۱۱۶ یورو‌ه، به‌اضافه‌ی کارمزد VisaMetric. سفارت علاوه بر مدارک، «ریسک مهاجرتی» رو هم می‌سنجه: وضعیت مالی خانواده، کیفیت سوابق تحصیلی و ارتباط رشته‌ی انتخابی با سوابقت. حتی با پیش‌ثبت‌نام تأییدشده و پرونده‌ی کامل ویزا تضمینی نیست و ممکنه دعوت به مصاحبه بشی. اگه بعد از گرفتن ویزا ثبت‌نام نکنی، از ۳۱ ژانویه‌ی همون سال تحصیلی ویزات باطل می‌شه.

نکته‌های مخصوص متقاضی ایرانی

سفارت ایتالیا در تهران از بهمن ۱۴۰۴ (فوریه ۲۰۲۶) تعطیل شد و ۲۹ خرداد ۱۴۰۵ (۱۹ ژوئن ۲۰۲۶) دوباره باز شد؛ بخش کنسولی از ۱۷ تیر ۱۴۰۵ (۸ ژوئیه ۲۰۲۶) همه‌ی خدمات رو از سر گرفته. تو دوره‌ی تعطیلی سفارت اعلام کرده بود ایرانی‌ها می‌تونن تو هر سفارت ایتالیا که بهش دسترسی دارن و اونجا اقامت قانونی دارن درخواست ویزا بدن؛ اگه دوباره تعطیلی پیش اومد، همین مسیر رو از [email protected] بپرس. برای ویزای تحصیلی سال ۲۰۲۶/۲۷ نوبت گرفتن لازم نبود و VisaMetric خودش به ایمیلی که تو Universitaly ثبت کردی وقت می‌داد؛ این روش ممکنه هر سال عوض بشه، پس اطلاعیه‌ی سال خودت رو چک کن. سفارت توصیه کرده به‌جای لگالیزه و Dichiarazione di Valore گواهی CIMEA بگیری که هم معادل‌سازی و هم اصالت مدرک رو تأیید می‌کنه. شناسنامه و مدرک تحصیلی باید ترجمه‌ی رسمی ایتالیایی بشن و تأیید دادگستری و وزارت خارجه بخورن، و برای مدرک دانشگاهی اول باید آزادسازی مدرک رو انجام بدی. گردش حساب ۶ ماه آخر به انگلیسی لازمه و تاریخ صدورش نباید بیشتر از یه هفته قبل از روز تحویل پرونده باشه؛ پول نقد یا ضمانت‌نامه‌ی بانکی قبول نیست. اگه حساب پدر یا مادر رو می‌دی، مدرک نسبت (ترجمه و تأییدشده)، مدرک شغل، بیمه و اظهار درآمدشون هم لازمه. دفتر Uni-Italia تهران (مدرسه‌ی ایتالیایی Pietro della Valle، ایمیل [email protected]) برای انتخاب رشته و پیش‌ثبت‌نام راهنمایی رایگان می‌ده. سفارت تأکید کرده از واسطه‌هایی که ادعای «راه ویژه» دارن دوری کن؛ فقط هزینه‌ی کنسولی و هزینه‌ی VisaMetric مجازه.

آقایون: طبق منابع ایرانی (ثانویه)، مجوز خروج با وثیقه فقط برای ارشد و دکتری داده می‌شه؛ یعنی پسری که خدمت نرفته و معافیت نداره عملاً نمی‌تونه برای لیسانس از کشور خارج بشه. قبل از هر هزینه‌ای وضعیتت رو از پلیس+۱۰ استعلام کن.

بعد از رسیدن (کار حین تحصیل، اقامت بعد از تحصیل، مسیر اقامت دائم)

ظرف ۸ روز کاری بعد از رسیدن باید درخواست permesso di soggiorno تحصیلی رو با کیت پستی (یا گیشه‌ی دانشگاه) بدی و بعد برای انگشت‌نگاری به Questura بری؛ هزینه‌ش طبق پرتال مهاجرت اتحادیه‌ی اروپا ۴۰ تا ۱۰۰ یورو به‌اضافه‌ی حدود ۷۶٫۴۶ یورو هزینه‌ی اداری‌ه. برای تمدید سالانه باید سال اول دست‌کم یه امتحان و سال‌های بعد دست‌کم دو امتحان رو پاس کرده باشی. با اجازه‌ی اقامت تحصیلی تا ۲۰ ساعت در هفته و حداکثر ۱۰۴۰ ساعت در سال می‌تونی کار کنی. بعد از فارغ‌التحصیلی (لیسانس، فوق‌لیسانس، دکتری یا مستر دانشگاهی) می‌تونی اجازه‌ی اقامت ۹ تا ۱۲ ماهه برای کاریابی یا راه‌اندازی کسب‌وکار بگیری، و تبدیل اقامت تحصیلی به کاری خارج از سهمیه‌ی Decreto Flussi امکان‌پذیره. اقامت بلندمدت اتحادیه‌ی اروپا (permesso UE per soggiornanti di lungo periodo) بعد از ۵ سال اقامت قانونی، درآمد دست‌کم برابر assegno sociale، مسکن مناسب و قبولی تو آزمون زبان ایتالیایی داده می‌شه؛ ولی تا وقتی اقامتت تحصیلی‌ه نمی‌تونی درخواستش بدی و اول باید به اقامت کاری یا مشابه تبدیلش کنی.