کردستان عراق — کار (ورود بدون ویزا و کاریابی حضوری، بعد اقامت کاری)

شرایط اصلی

ایرانی‌ها موقع ورود (یا آنلاین) ویزای سفر ۳۰ روزه می‌گیرن؛ می‌تونی از همین فرصت برای مصاحبه‌ی حضوری استفاده کنی. ولی این ورود اجازه‌ی کار نیست: تا کارفرما مجوز کار و کفالت اقامت نگرفته، کار کردن غیرقانونیه. طبق سرکنسولگری، برای موندن بیشتر از ۳۰ روز باید با کفیل بری اداره‌ی اقامت و تمدید یا کارت اقامت ۶ ماهه یا یک‌ساله بگیری؛ یعنی تبدیل داخل خود اقلیم ممکنه، ولی فقط وقتی کارفرما پیدا کرده باشی. تو جدول هزینه‌های حکومت اقلیم برای تبدیل ویزای سفر به کارت اقامت هزینه‌ی مشخص (۳۰۰ هزار دینار) هست و اگه مجوز کار بیشتر از ۳۰ روز طول بکشه، ویزا قابل تمدیده (برای نیروی کار شرکت‌ها دو بار، بعدش باید کارت اقامت بگیری).

تو اقلیم ویزا یا اقامت به‌خودی‌خود اجازه‌ی کار نمی‌ده و هر خارجی باید از وزارت کار و امور اجتماعی مجوز کار بگیره (اعلام اداره‌ی اقامت عراق، شهریور ۱۴۰۳). طبق گزارش Fragomen (اسفند ۱۴۰۳) مجوز کار ۱۱۰ هزار دینار هزینه داره (صفحه‌ی خدمات حکومت اقلیم تو ۱۴۰۳ اون رو رایگان و با حدود ۱۰ روز زمان بررسی نوشته بود) و برای اقامت، بیمه‌ی درمانی اجباری سالی ۳۷۵ هزار دینار اضافه شده.

طبق مصوبه‌ی ۱۷۲ حکومت اقلیم (۲۰۲۲) حداقل ۷۵ درصد نیروی هر پروژه باید شهروند اقلیم باشه و سهم نیروی خارجی حداکثر ۲۵ درصده؛ طبق گزارش خود حکومت (اسفند ۱۴۰۴) حدود ۴۵ هزار کارگر خارجی تو بیمه‌ی تأمین اجتماعی ثبت شدن. طبق صفحه‌ی خدمات وزارت کار اقلیم، کارفرما اول باید آگهی شغل رو تو یه روزنامه‌ی رسمی منتشر کنه و فقط وقتی نیروی محلی پیدا نشه مجوز می‌گیره؛ جذب نیروی خارجی هم از طریق شرکت کاریابی مجازی انجام می‌شه که سپرده‌ی بانکی گذاشته.

شرکت باید از وزارت کار و وزارت کشور مجوز استخدام نیروی خارجی داشته باشه و قرارداد هر کارگر تو اداره‌ی کار ثبت بشه. مدارک مجوز کار طبق UNHCR: کپی پاسپورت، قرارداد کار، برگه‌ی تسویه‌ی تأمین اجتماعی، مجوز شرکت برای جذب نیروی خارجی، رسید سپرده‌ی بانکی و ۴ عکس رنگی.

اقامت: کفیلت یا یه شرکت ثبت‌شده تو اقلیمه یا یه شهروند عراقی با کارت اطلاعات اقلیم؛ کارت اقامت معمولاً یک‌ساله و قابل تمدیده و شرکت کفیل مسئولیت قانونی و مالیت رو قبول می‌کنه. هزینه‌ها طبق دستورالعمل شماره‌ی ۱ سال ۲۰۲۱ اقلیم: بار اول ۳۰۰ هزار دینار تبدیل ویزای سفر، ۱۵۰ هزار کارت و ۲۵ هزار هزینه‌ی اداری؛ تمدید ۱۵۰ هزار به‌علاوه‌ی ۲۵ هزار دینار. مدارک: پاسپورت با بیشتر از ۶ ماه اعتبار و مهر ورود، قرارداد کار، آزمایش خون (۳۱٬۵۰۰ دینار، برای همه‌ی سن‌ها) و تأییدیه‌ی امنیتی از آسایش. کارت رو باید خودت حضوری بگیری. از ۱۴۰۲ خارجی‌ها می‌تونن بدون باطل کردن اقامت یا خروج از کشور کارفرما عوض کنن.

مدارک

پاسپورت با بیشتر از ۶ ماه اعتبار، چند نسخه رزومه، مدرک تحصیلی و نامه‌های سابقه‌ی کار ترجمه‌شده، عکس، بیمه‌ی حوادث سفر؛ بعد از پیدا کردن کار همون مدارک مسیر اسپانسر کارفرما.

زبان

کردی یا عربی تو کاریابی حضوری خیلی کمک می‌کنه؛ برای شرکت‌های بین‌المللی انگلیسی کافیه. شرط زبان رسمی پیدا نشد.

هزینه و تمکن مالی

زندگی تو اربیل طبق Numbeo (مهر ۱۴۰۵) بدون اجاره حدود ۸۹۰ هزار دینار در ماهه و اجاره‌ی یک‌خوابه ۴۱۰ تا ۶۵۵ هزار دینار؛ با هتل یا خونه‌ی کوتاه‌مدت بیشتر می‌شه. هر بار تمدید ۳۰ روزه‌ی ویزا ۱۱۰ هزار دینار (۱۰۰ هزار به‌علاوه‌ی ۱۰ هزار هزینه‌ی اداری) می‌شه. بعد از پیدا کردن کار همون هزینه‌های دولتی: مجوز کار ۱۱۰ هزار (Fragomen، ۱۴۰۳)، بیمه‌ی درمانی ۳۷۵ هزار در سال، آزمایش خون ۳۱٬۵۰۰ دینار و کارت اقامت بار اول ۴۷۵ هزار دینار. تمکن مالی رسمی برای ورود پیدا نشد.

حداقل دستمزد کارگر ساده طبق مصوبه‌ی مرداد ۱۴۰۴، ۴۵۰ هزار دینار در ماهه؛ میانگین حقوق خالص تو اربیل طبق Numbeo حدود ۷۸۴ هزار دیناره. کارفرما باید از روز اول بیمه‌ی تأمین اجتماعی کنه (۵ درصد از حقوق تو، ۱۲ درصد سهم کارفرما) و ۲۰ روز مرخصی سالانه با حقوق داری. حقوق متخصص‌های خارجی تو منابع رسمی پیدا نشد؛ رقم پیشنهادی رو با هزینه‌ی زندگی (حدود ۸۹۰ هزار دینار بدون اجاره) مقایسه کن.

مراحل و زمان‌بندی

از ایران چند مصاحبه هماهنگ کن، وارد شو و سعی کن تو ۳۰ روز اول کار پیدا کنی؛ اگه کارهای اداری کارفرما طول کشید، قبل از تموم شدن ویزا تمدیدش کن؛ اگه کاری پیدا نشد، قبل از تموم شدن مهلت برگرد. کل مسیر معمولاً ۱ تا ۴ ماه.

نکته‌های مخصوص متقاضی ایرانی

لازم نیست از قبل ویزا بگیری: ایران تو «فهرست الف» حکومت اقلیمه و با پاسپورتی که دست‌کم ۶ ماه اعتبار داره، ویزای سفر ۳۰ روزه رو آنلاین (visit.gov.krd) یا موقع رسیدن تو هر مرز یا فرودگاه اقلیم می‌گیری. صفحه‌ی خدمات وزارت کشور اقلیم برای این ویزا ۱۰۰ هزار دینار هزینه‌ی اداری نوشته، ولی نامه‌ی نمایندگی حکومت اقلیم (اردیبهشت ۱۴۰۴) می‌گه پاسپورت ایرانی معافیت ویزا داره؛ پس دینار همراهت باشه و قبل از سفر بپرس. ویزای سفر رو می‌شه تو اداره‌ی اقامت هر بار ۳۰ روز و فقط چند بار محدود تمدید کرد (هر بار ۱۰۰ هزار به‌علاوه‌ی ۱۰ هزار دینار هزینه‌ی اداری، آزمایش بیماری‌های واگیر تو تمدید اول، و روزی ۲۰ هزار دینار جریمه‌ی دیرکرد)؛ برای بیشتر موندن کارت اقامت ۶ ماهه یا یک‌ساله با کفیل (ضامن) لازمه. طبق سرکنسولگری ایران در سلیمانیه، مهر ورود اقلیم فقط برای خود اقلیمه: رفتن با همین مهر به بغداد و جنوب عراق ورود غیرمجاز حساب می‌شه و ۳ ماه تا ۳ سال زندان داره، و بیمه‌ی حوادث سفر هم لازمه.

جریمه‌ی موندن بعد از مهلت طبق UNHCR تا روزی ۲۰ هزار دیناره. طبق سرکنسولگری پول رایج دیناره و خرج‌ها رو به دینار بده.

امنیت: از ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه ۲۰۲۶) اقلیم، به‌خصوص اربیل، هدف بیشتر از هزار حمله‌ی پهپادی و موشکی ایران بوده و هنوز هم ادامه داره (حمله‌های پهپادی ۱۶ و ۲۰ مهر ۱۴۰۵ گزارش شده). از ۳ مهر ۱۴۰۵ پروازهای بین ایران و اربیل یا سلیمانیه متوقف شده (تا ۱۰ مهر هنوز متوقف بود)، پس فعلاً باید از مرز زمینی بری. درست قبل از سفر وضعیت روز رو چک کن.

بعد از رسیدن (کار حین تحصیل، اقامت بعد از تحصیل، مسیر اقامت دائم)

بعد از گرفتن کار، وضعیتت مثل مسیر اسپانسر کارفرماست: کارت اقامت تمدیدی، امکان عوض کردن کارفرما بدون خروج، و بدون مسیر روشن اقامت دائم.