آلمان — کار (پزشک و پرستار: شناسایی مدرک (§16d))

شرایط اصلی

پزشکی و پرستاری تو آلمان «مشاغل نظام‌مند» هستن و بدون مجوز (برای پزشک Approbation یا Berufsausübungserlaubnis) نمی‌شه کار کرد. مرجع شناسایی آلمانی پرونده‌ت رو بررسی می‌کنه و یا مستقیم مجوز می‌ده، یا یه «Defizitbescheid» (رأی کمبودها) صادر می‌کنه که می‌گه چه دوره یا آزمونی لازمه. اگه مجوز داری، مستقیم ویزای کار متخصص یا حتی بلوکارت می‌گیری. اگه Defizitbescheid داری، طبق سفارت ویزای شناسایی مدرک (§16d) می‌گیری تا کمبودها رو تو آلمان جبران کنی؛ این اقامت اصولاً حداکثر ۱۸ ماهه. کار جانبی بیش از ۲۰ ساعت در هفته فقط اگه به شغل آینده‌ت مرتبط باشه مجازه.

مدارک

پزشک (طبق سفارت): Defizitbescheid؛ مدرک دوره‌ی جبرانی (قرارداد دوره‌ی تطبیق، ثبت‌نام دوره‌ی زبان آمادگی آزمون زبان تخصصی Fachsprachenprüfung نزد اتاق پزشکان، یا ثبت‌نام خود آزمون)؛ آلمانی حداقل B1؛ مدرک پزشکی و ریزنمرات با ترجمه‌ی آلمانی و تأیید وزارت امور خارجه؛ گواهی عضویت نظام پزشکی ایران با ترجمه‌ی رسمی (لگالایز لازم نیست)؛ نامه‌ی انگیزشی و رزومه به آلمانی؛ بیمه‌ی درمانی؛ و ۷۵ یورو نقد. پرستار و مشاغل مشابه: Defizitbescheid یا رأی برابری بخشی؛ مدرک دوره‌ی جبرانی یا قرارداد و برنامه‌ی آموزش در محل کار؛ برای دوره‌های در شرکت، پیش‌تأیید آژانس کار یا روند سریع؛ آلمانی حداقل B1؛ و بقیه‌ی مدارک مثل بالا.

زبان

سفارت می‌گه حتی اگه قراره تو آلمان دوره‌ی زبان بری، موقع درخواست ویزا باید آلمانی حداقل B1 از مؤسسه‌های قبول‌شده (گوته، telc، ÖSD، ECL، TestDaF) داشته باشی. برای پزشک‌ها طبق پورتال رسمی anerkennung-in-deutschland.de آلمانی عمومی B2 لازمه و معمولاً یه آزمون زبان تخصصی (Fachsprachenprüfung) در سطح C1 هم نزد اتاق پزشکان ایالت باید بدی؛ برای پرستارها و بقیه‌ی مشاغل، سطح لازم رو مرجع شناسایی ایالت تعیین می‌کنه.

هزینه و تمکن مالی

برای دوره‌ی مدرسه‌ای مثل کلاس زبان باید ۱۳٬۰۹۲ یورو در سال (ماهی ۱۰۹۱ یورو) نشون بدی؛ این رقم هم تو صفحه‌ی سفارت تهران هست و هم تو جدول ۲۰۲۶ وزارت خارجه‌ی آلمان (صفحه‌ی سفارت پریشتینا). برای دوره‌ی جبرانی در محل کار، صفحه‌ی تهران حقوق ناخالص سالانه حداقل ۱۳٬۵۹۶ یورو (رقم ۲۰۲۵) رو نوشته، ولی جدول ۲۰۲۶ برای کاری که از ۱ سپتامبر ۲۰۲۵ به بعد شروع می‌شه ۱۲۰۰ یورو ناخالص در ماه رو می‌گه؛ قبل از امضای قرارداد با سفارت چک کن. راه‌ها: قرارداد کار، حساب مسدود، تعهدنامه، یا Sperrkontoerklärung با گواهی بانکی. ویزا ۷۵ یورو نقده. هزینه‌ی پرونده‌ی شناسایی، آزمون‌ها و دوره‌ها جداست و بسته به ایالت فرق داره.

مراحل و زمان‌بندی

اول از ایران درخواست شناسایی رو به مرجع ایالت مقصد بده و Defizitbescheid یا مجوز بگیر. طبق سفارت (۱۴۰۵/۰۷/۲۲): برای پزشک‌ها (§16d) فعلاً فقط به کسایی وقت داده می‌شه که تا ۲۸ دی ۱۴۰۴ (۱۸ ژانویه‌ی ۲۰۲۶) تو لیست قدیمی بودن و بعد نوبت لیست جدید «NEW National visa: Recognition of qualification for physicians» می‌رسه؛ خانواده‌ی پزشک جدا تو لیست پیوند خانوادگی ثبت‌نام می‌کنه. برای مشاغل پزشکی و پرستاری با پیش‌تأیید آژانس کار (لیست Medical and Care Professions) یا روند سریع §81a، الان وقت داده می‌شه.

نکته‌های مخصوص متقاضی ایرانی

مدارک و گواهی نظام پزشکی رو زود ترجمه و تأیید کن؛ پرونده‌ی شناسایی معمولاً طولانی‌ترین بخش مسیره. پزشک‌ها و پرستارهای مشمول تعهد خدمت باید آزادسازی مدرک رو جدی بگیرن. حریم هوایی ایران طبق سفارت بسته‌ست (۱۴۰۵/۰۷/۲۲).

بعد از رسیدن (کار حین تحصیل، اقامت بعد از تحصیل، مسیر اقامت دائم)

وقتی مجوز کار گرفتی، اقامتت به اقامت کار متخصص (§18a) یا برای پزشک‌ها حتی بلوکارت تبدیل می‌شه (پزشک‌ها جزو مشاغل کمبودن). طبق آژانس کار، دارنده‌ی بلوکارت با آلمانی B1 بعد از ۲۱ ماه اقامت دائم می‌گیره.