آلمان — کار (ویزای کار متخصص (§18a/§18b) با پیش‌تأیید)

شرایط اصلی

ویزای کار متخصص (§18a برای مدرک حرفه‌ای و §18b برای مدرک دانشگاهی) برای کسیه که مدرکش تو آلمان شناخته‌شده‌ست (دانشگاهی یا آموزش حرفه‌ای) و پیشنهاد کار داره. سفارت تهران گفته الان برای این ویزا «پیش‌تأیید» آژانس کار فدرال یا اداره‌ی اتباع در روند سریع متخصصان (§81a) لازمه تا اصلاً بتونی درخواست بدی. پیش‌تأیید رو کارفرما آنلاین از آژانس کار می‌گیره و ۹ ماه اعتبار داره. اگه بالای ۴۵ سال باشی و حقوقت از یه سقف مشخص کمتر باشه، باید مدرک بازنشستگی کافی (بیمه، دارایی، ملک یا بیمه‌ی عمر) نشون بدی؛ این سقف برای ۲۰۲۶ طبق اعلام وزارت کشور آلمان ۵۵٬۷۷۰ یورو حقوق ناخالص سالانه‌ست (صفحه‌ی سفارت تهران هنوز رقم ۲۰۲۵ یعنی ۵۳٬۱۳۰ یورو رو نوشته). اگه مدرکت کامل شناخته نشده، مسیر «تجربه‌ی کاری قوی» (§19c بند ۲) هم هست که طبق اعلام وزارت کشور برای ۲۰۲۶ حداقل حقوق ناخالص ۴۵٬۶۳۰ یورو در سال می‌خواد.

مدارک

طبق سفارت: عکس بیومتریک؛ فرم VIDEX؛ پاسپورت؛ پیش‌تأیید؛ قرارداد کار با تاریخ شروع، مدت، حقوق ناخالص، ساعت کار هفتگی، شرح کار، امضای اصل، شماره‌ی ثبت شرکت و اطلاعات تماس کارفرما؛ فرم Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis؛ مدرک زبان یا تأیید کارفرما؛ مدرک تحصیلی و ریزنمرات با ترجمه‌ی آلمانی و تأیید وزارت امور خارجه؛ مدرک شناسایی مدرک: برای مشاغل نظام‌مند یا مدرک حرفه‌ای، رأی مرجع شناسایی (Anerkennungsstelle) یا مجوز کار، و برای مدرک دانشگاهی غیرنظام‌مند دو پرینت anabin یا ارزیابی ZAB؛ نامه‌ی انگیزشی؛ رزومه؛ سوابق کاری، فیش حقوقی و بیمه؛ بیمه‌ی درمانی؛ و ۷۵ یورو نقد.

زبان

سفارت مدرک آلمانی یا انگلیسی یا تأیید کارفرما که زبانت برای کار کافیه می‌خواد؛ اگه زبان نداری، کارفرما باید توضیح بده چطور کار بدون زبان پیش می‌ره. برای مشاغل نظام‌مند، مرجع شناسایی سطح زبان خودش رو داره.

هزینه و تمکن مالی

تمکن جدا لازم نیست. هزینه‌ها: ویزا ۷۵ یورو نقد؛ ZAB ۲۰۸ یورو (اگه لازم باشه)؛ هزینه‌ی شناسایی مدرک حرفه‌ای بسته به مرجع؛ ترجمه، بیمه، سفر و هزینه‌ی شروع زندگی.

مراحل و زمان‌بندی

اول مدرکت رو شناسایی کن (anabin، ZAB یا مرجع شناسایی؛ پورتال anerkennung-in-deutschland.de مرجع مربوط رو نشون می‌ده)، بعد کار پیدا کن و کارفرما پیش‌تأیید بگیره. طبق سفارت (۱۴۰۵/۰۷/۲۲): برای پیش‌تأیید روند سریع (§81a) از هر شغلی که از ۲۴ تیر ۱۴۰۵ تو لیست جدید ثبت‌نام کردن، الان وقت داده می‌شه؛ برای پیش‌تأیید آژانس کار، فعلاً فقط لیست مشاغل پزشکی و پرستاری وقت می‌گیره و برای لیست «Pre-Approval ... Other Professions» هنوز وقتی اعلام نشده. پس برای مشاغل غیرپزشکی، روند سریع §81a عملاً راه سریع‌تریه. هزینه‌ی روند سریع ۴۱۱ یوروئه (معمولاً کارفرما می‌ده)؛ طبق قانون مرجع شناسایی باید ظرف دو ماه از کامل شدن پرونده تصمیم بگیره و سفارت باید ظرف سه هفته وقت بده و ظرف سه هفته‌ی بعد تصمیم بگیره، ولی با وضعیت فعلی سفارت تهران روی این مهلت‌ها حساب نکن. اگه حقوقت به حد بلوکارت می‌رسه، لیست بلوکارت رو هم در نظر بگیر.

نکته‌های مخصوص متقاضی ایرانی

مدرک‌های دانشگاهی ایران که تو آلمان «آموزش حرفه‌ای» حساب می‌شن رو باید از مسیر مرجع شناسایی حرفه‌ای پیش ببری. پرداخت ZAB فقط با PayPal، کارت اعتباری یا حساب SEPA ممکنه. حریم هوایی ایران طبق سفارت بسته‌ست (۱۴۰۵/۰۷/۲۲). درخواست تو کشورهای همسایه پذیرفته نمی‌شه.

بعد از رسیدن (کار حین تحصیل، اقامت بعد از تحصیل، مسیر اقامت دائم)

خانواده‌ی کسی که فقط پیش‌تأیید آژانس کار داره باید جدا تو لیست پیوند خانوادگی سفارت ثبت‌نام کنه؛ در روند سریع، اعضای خانواده‌ای که تو پیش‌تأیید اومدن همزمان وقت می‌گیرن. طبق DAAD برای اقامت دائم از جمله حداقل سه سال حضور، تأمین هزینه و آلمانی B1 لازمه.