آلمان — تحصیل (آوسبیلدونگ (آموزش فنی-حرفه‌ای با حقوق))

شرایط اصلی

آوسبیلدونگ یعنی آموزش فنی-حرفه‌ای دوگانه: بخشی تو شرکت (با حقوق کارآموزی) و بخشی تو مدرسه‌ی حرفه‌ای. طبق سفارت تهران برای ویزای آموزش حرفه‌ای در شرکت (betriebliche Berufsausbildung) باید قرارداد آموزش با یه شرکت آلمانی داشته باشی و الان «پیش‌تأیید» (Vorabzustimmung) آژانس کار فدرال یا اداره‌ی اتباع (در روند سریع متخصصان §81a) هم لازمه تا اصلاً بتونی درخواست ویزا بدی. طبق آژانس کار، پیش‌تأیید ۹ ماه اعتبار داره و ویزا باید تو همین مدت صادر بشه.

مدارک

طبق سفارت: پاسپورت با حداقل یک سال اعتبار؛ فرم VIDEX؛ عکس بیومتریک؛ پیش‌تأیید؛ قرارداد آموزش امضاشده (شرکت و آدرس محل کار، رشته‌ی آموزشی، تمام‌وقت یا پاره‌وقت، حقوق ناخالص کارآموزی و مدت دوره)؛ فرم «Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis»؛ مدرک تمکن؛ مدرک آلمانی؛ مدارک تحصیلی با ترجمه‌ی آلمانی و تأیید وزارت امور خارجه؛ نامه‌ی انگیزشی و رزومه به آلمانی؛ سوابق کاری؛ بیمه‌ی درمانی تا شروع کار؛ و ۷۵ یورو نقد.

زبان

سفارت آلمانی حداقل B1 از آزمون‌های استاندارد ALTE (گوته، telc، ÖSD، ECL یا TestDaF) می‌خواد. اگه فقط A2 داری، باید تأیید شرکت یا مدرسه‌ی حرفه‌ای که زبانت کافیه، یا ثبت‌نام تو یه دوره‌ی آلمانی قبل از شروع آموزش رو نشون بدی.

هزینه و تمکن مالی

صفحه‌ی سفارت تهران (بدون ذکر سال) می‌گه اگه حقوق ماهانه‌ی کارآموزی حداقل ۸۵۵ یورو خالص یا ۱۰۳۰ یورو ناخالص باشه، تمکنت ثابت‌شده‌ست؛ اگه کمتر باشه، باید با حساب مسدود (۱۰٬۲۶۰ یورو در سال طبق همون صفحه)، تعهدنامه، Sperrkontoerklärung با گواهی بانکی یا بورسیه کسری رو پوشش بدی. جدول ۲۰۲۶ وزارت خارجه‌ی آلمان (مثلاً صفحه‌ی سفارت پریشتینا) برای آموزش حرفه‌ای در شرکت که از ۱ سپتامبر ۲۰۲۵ به بعد شروع می‌شه، حداقل ۱۰۴۸ یورو ناخالص در ماه (طبق سفارت آدیس‌آبابا ۸۲۲ یورو خالص) رو نوشته. قبل از امضای قرارداد، رقمی که سفارت تهران قبول می‌کنه رو چک کن. هزینه‌ی ویزا ۷۵ یوروئه.

مراحل و زمان‌بندی

اول آلمانی رو به B1 برسون، بعد شرکتی که بهت قرارداد آموزش بده پیدا کن؛ شرکت پیش‌تأیید رو از آژانس کار (آنلاین) یا از اداره‌ی اتباع در روند سریع می‌گیره؛ هزینه‌ی روند سریع ۴۱۱ یوروئه که معمولاً کارفرما می‌ده. بعد تو TLScontact لیست متناسب رو انتخاب کن: برای پیش‌تأیید روند سریع «Fast-Track Medical and Care Professions» یا «Fast-Track Other Professions»، و برای پیش‌تأیید آژانس کار «Pre-Approval from Federal Employment Agency Medical and Care Professions» (مثلاً آموزش پرستاری) یا «... Other Professions». طبق سفارت (۱۴۰۵/۰۷/۲۲) برای کسایی که پیش‌تأیید روند سریع (§81a) دارن و از ۲۴ تیر ۱۴۰۵ تو لیست‌های جدید TLScontact ثبت‌نام کردن، وقت داده می‌شه؛ اما برای لیست پیش‌تأیید آژانس کار در مشاغل غیرپزشکی، سفارت هنوز اعلام نکرده وقت می‌ده. آموزش حرفه‌ای مدرسه‌ای (§16a بند ۲) تو لیست «NEW National visa Other» قرار می‌گیره که سفارت گفته هنوز معلوم نیست کی براش وقت داده می‌شه. برای درخواست به کشورهای همسایه نرو؛ پرونده‌ت اونجا رد می‌شه.

نکته‌های مخصوص متقاضی ایرانی

این مسیر برای کسایی که مدرک دانشگاهی ندارن یا مدرکشون تو آلمان شناخته نمی‌شه جذابه، ولی پیدا کردن شرکت از ایران و گرفتن پیش‌تأیید سخته. طبق صفحه‌ی سفارت حریم هوایی ایران بسته‌ست (۱۴۰۵/۰۷/۲۲). مشمولان خدمت اول مجوز خروج رو چک کنن.

بعد از رسیدن (کار حین تحصیل، اقامت بعد از تحصیل، مسیر اقامت دائم)

بعد از تموم کردن آوسبیلدونگ مدرک حرفه‌ای آلمانی داری و «متخصص» (Fachkraft) حساب می‌شی؛ با کار مرتبط می‌تونی اقامت کار متخصص بگیری. طبق DAAD برای اقامت دائم از جمله حداقل سه سال حضور، تأمین هزینه و آلمانی B1 لازمه.