کردستان عراق — تحصیل (لیسانس انگلیسی‌زبان در دانشگاه‌های شهریه‌ای (UKH، AUIS))

شرایط اصلی

برای لیسانس انگلیسی‌زبان، دانشگاه‌های شهریه‌ای مثل UKH در اربیل و AUIS در سلیمانیه دانشجوی خارجی می‌گیرن. UKH برای مثال برای رشته‌ی علوم کامپیوتر و امنیت سایبری معدل دیپلم حداقل ۶۰ درصد و جمع نمره‌ی ریاضی و فیزیک حداقل ۱۱۰ می‌خواد، به‌علاوه‌ی مصاحبه؛ بانکداری و مالی ۶۰ درصد، مهندسی منابع انرژی ۷۵ درصد (که تو پنج سال اخیر گرفته باشی) و جمع ریاضی و فیزیک ۱۳۰، و دندان‌پزشکی و داروسازی دست‌کم ۸۵ درصد و جمع نمره‌ی زیست، شیمی و فیزیک ۲۳۰، آیلتس ۶ و مصاحبه می‌خوان. UKH از همه‌ی متقاضی‌های خارجی ریزنمره‌ی معادل‌سازی‌شده می‌خواد. AUIS دانشجوی خارج از عراق رو می‌گیره به شرط اینکه دیپلمش رو تو اربیل معادل‌سازی کنه (صفحه‌ی پذیرشش اداره‌ی معادل‌سازی «آزمونکان» رو گفته و صفحه‌ی سؤال‌های متداولش وزارت آموزش عالی اقلیم رو، پس بپرس کدوم اداره کارت رو انجام می‌ده)؛ شهریه‌اش هم بر اساس همین نمره‌ی معادل‌شده تعیین می‌شه.

مدارک

فرم آنلاین دانشگاه؛ کپی پاسپورت؛ ریز نمرات و دیپلم؛ نامه‌ی رسمی مدرسه که معدلت رو تأیید کنه (UKH)؛ مدرک زبان؛ و بعد از پذیرش، برگه‌ی معادل‌سازی دیپلم. برای معادل‌سازی در AUIS ریز نمرات و دیپلم تأییدشده، یه عکس با کپی مدرک شناسایی و نامه‌ی دانشگاه رو می‌خوان. قبل از اینکه از ایران بری، از دانشگاه یا اداره‌ی معادل‌سازی بپرس چه تأییدی روی مدارک مدرسه‌ت لازمه (برای مدرک دانشگاهی خارجی، حکومت اقلیم تأیید وزارت امور خارجه، سفارت عراق یا نمایندگی اقلیم تو کشور محل تحصیل رو می‌خواد).

زبان

تدریس تو UKH و AUIS انگلیسیه. UKH برای علوم کامپیوتر حداقل آیلتس ۵٫۵، تافل iBT ۶۴، PTE ۴۵ یا دولینگو ۹۵ می‌خواد. AUIS آزمون تعیین سطح رایگان خودش رو داره یا آیلتس، تافل و دولینگو قبول می‌کنه (آیلتس حدود ۴ تا ۶ بسته به سطح)؛ اگه زیر B2 باشی اول می‌ری دوره‌ی آمادگی زبان (APP) که سه سطح داره. وزارت آموزش عالی اقلیم کلاً زبان تدریس رو کردی، انگلیسی یا عربی اعلام کرده.

هزینه و تمکن مالی

طبق سایت UKH تا تاریخ ۱۴۰۵/۰۷: بیشتر لیسانس‌ها ۳٬۰۰۰ تا ۴٬۲۵۰ دلار در سال، داروسازی ۸٬۰۰۰ و دندان‌پزشکی ۱۲٬۰۰۰ دلار. AUIS برای دانشجوی خارجی بسته به نمره ۴٫۵ تا ۹٫۵ میلیون دینار در سال می‌گیره و دندان‌پزشکی و داروسازی ۱۰٫۹۵ میلیون دینار؛ هر سطح APP هم ۱ تا ۴٫۱ میلیون دینار. زندگی تو اربیل طبق Numbeo (مهر ۱۴۰۵) بدون اجاره حدود ۸۹۰ هزار دینار در ماهه و اجاره‌ی یک‌خوابه ۴۱۰ تا ۶۵۵ هزار دینار. کارت اقامت دانشجویی (۶ ماهه یا یک‌ساله) آزمایش بیماری‌های واگیر و نامه‌ی پشتیبانی از مؤسسه‌ی آموزشی می‌خواد؛ برای ملیت‌هایی که ویزای قبلی لازم ندارن بار اول ۴۷۵ هزار دینار می‌شه (۳۰۰ هزار تبدیل ویزای سفر، ۱۵۰ هزار کارت، ۲۵ هزار هزینه‌ی اداری) و تمدیدش ۱۷۵ هزار دینار، به‌علاوه‌ی بیمه‌ی درمانی اجباری سالی ۳۷۵ هزار دینار. آزمایش خون ۳۱٬۵۰۰ دینار می‌شه. مبلغ مشخصی به‌عنوان تمکن مالی برای دانشجو تو منابع رسمی پیدا نکردیم. نرخ رسمی بانک مرکزی عراق مهر ۱۴۰۵ حدود ۱٬۵۱۰ تا ۱٬۵۲۰ دینار برای هر دلار بود و نرخ بازار آزاد اربیل حدود ۱٬۶۳۰ دینار.

مراحل و زمان‌بندی

اول رشته و دانشگاه رو انتخاب کن و نمره‌ی زبان بگیر؛ بعد فرم آنلاین رو پر کن و مصاحبه یا آزمون تعیین سطح بده. با نامه‌ی پذیرش و ویزای سفر ۳۰ روزه وارد اقلیم شو، دیپلم رو تو اربیل معادل‌سازی کن (AUIS بعد از امضای قرارداد دو هفته وقت می‌ده) و قبل از تموم شدن ۳۰ روز برای اقامت اقدام کن. کل مسیر از ایران معمولاً ۴ تا ۹ ماه طول می‌کشه.

نکته‌های مخصوص متقاضی ایرانی

لازم نیست از قبل ویزا بگیری: ایران تو «فهرست الف» حکومت اقلیمه و با پاسپورتی که دست‌کم ۶ ماه اعتبار داره، ویزای سفر ۳۰ روزه رو آنلاین (visit.gov.krd) یا موقع رسیدن تو هر مرز یا فرودگاه اقلیم می‌گیری. صفحه‌ی خدمات وزارت کشور اقلیم برای این ویزا ۱۰۰ هزار دینار هزینه‌ی اداری نوشته، ولی نامه‌ی نمایندگی حکومت اقلیم (اردیبهشت ۱۴۰۴) می‌گه پاسپورت ایرانی معافیت ویزا داره؛ پس دینار همراهت باشه و قبل از سفر بپرس. ویزای سفر رو می‌شه تو اداره‌ی اقامت هر بار ۳۰ روز و فقط چند بار محدود تمدید کرد (هر بار ۱۰۰ هزار به‌علاوه‌ی ۱۰ هزار دینار هزینه‌ی اداری، آزمایش بیماری‌های واگیر تو تمدید اول، و روزی ۲۰ هزار دینار جریمه‌ی دیرکرد)؛ برای بیشتر موندن کارت اقامت ۶ ماهه یا یک‌ساله با کفیل (ضامن) لازمه. طبق سرکنسولگری ایران در سلیمانیه، مهر ورود اقلیم فقط برای خود اقلیمه: رفتن با همین مهر به بغداد و جنوب عراق ورود غیرمجاز حساب می‌شه و ۳ ماه تا ۳ سال زندان داره، و بیمه‌ی حوادث سفر هم لازمه.

مهم‌ترین نکته، قبل از هر پرداختی بخون: تو جدیدترین فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید سازمان امور دانشجویان (معتبر از ژانویه‌ی ۲۰۲۶) از عراق فقط چهار دانشگاه بغداد، کوفه، مستنصریه و بصره هستن و هیچ دانشگاهی از اقلیم کردستان نیست. فهرست سپتامبر ۲۰۲۴ تا دسامبر ۲۰۲۵ (نُه دانشگاه عراقی) و دوره‌های قبل‌تر هم هیچ دانشگاهی از اقلیم نداشتن، و تو یه فهرست قدیمی «دانشگاه‌های نامعتبر» کشورهای عربی اسم «kurdistan University (عراق)» اومده. فهرست وزارت بهداشت ایران (۲۰۲۴–۲۰۲۵) هم اصلاً دانشگاه عراقی نداره، که برای دندان‌پزشکی و داروسازی مهمه. پس فرض کن مدرکی که از اقلیم بگیری تو ایران ارزشیابی و تأیید نمی‌شه؛ این مسیر فقط به درد کسیه که مدرکش رو تو ایران لازم نداره. اگه دانشگاهت تو هیچ‌کدوم از فهرست‌ها نبود، طبق خود سازمان باید قبل از ثبت‌نام از اداره‌ی کل امور دانش‌آموختگان استعلام بگیری.

سرکنسولگری ایران تأکید کرده تو عراق پول رایج دیناره و کرایه و خرج‌ها رو به دینار بده. پسرهای مشمول قبل از هر کاری باید مجوز خروج نظام‌وظیفه رو روشن کنن.

امنیت: از ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه ۲۰۲۶) اقلیم، به‌خصوص اربیل، هدف بیشتر از هزار حمله‌ی پهپادی و موشکی ایران بوده و هنوز هم ادامه داره (حمله‌های پهپادی ۱۶ و ۲۰ مهر ۱۴۰۵ گزارش شده). از ۳ مهر ۱۴۰۵ پروازهای بین ایران و اربیل یا سلیمانیه متوقف شده (تا ۱۰ مهر هنوز متوقف بود)، پس فعلاً باید از مرز زمینی بری. درست قبل از سفر وضعیت روز رو چک کن.

بعد از رسیدن (کار حین تحصیل، اقامت بعد از تحصیل، مسیر اقامت دائم)

برای اقامت بیشتر از ۳۰ روز کارت اقامت لازمه؛ حکومت اقلیم برای دانشجو نامه‌ی «پشتیبانی تحصیلی» و «پشتیبانی سکونت» از مؤسسه‌ی آموزشی می‌خواد، پس قبل از تموم شدن ۳۰ روز از دفتر بین‌الملل دانشگاه بخواه این نامه‌ها رو بده. ویزا یا اقامت به‌خودی‌خود اجازه‌ی کار نمی‌ده و کار کردن مجوز کار جدا از وزارت کار می‌خواد. بعد از فارغ‌التحصیلی راه موندن، پیدا کردن کارفرمای اسپانسره (مسیر کار همین کشور)؛ مسیر روشنی برای اقامت دائم یا تابعیت خارجی‌ها تو منابع پیدا نکردیم.