کردستان عراق — کار (کار با اسپانسر کارفرما (مجوز کار + کارت اقامت))

شرایط اصلی

باید یه کارفرمای ثبت‌شده تو اقلیم پیدا کنی که هم کفیل اقامتت بشه و هم برات مجوز کار بگیره. چون سهم نیروی خارجی تو هر پروژه محدوده، شانست تو شغل‌هایی بیشتره که نیروی محلی براش کمه.

تو اقلیم ویزا یا اقامت به‌خودی‌خود اجازه‌ی کار نمی‌ده و هر خارجی باید از وزارت کار و امور اجتماعی مجوز کار بگیره (اعلام اداره‌ی اقامت عراق، شهریور ۱۴۰۳). طبق گزارش Fragomen (اسفند ۱۴۰۳) مجوز کار ۱۱۰ هزار دینار هزینه داره (صفحه‌ی خدمات حکومت اقلیم تو ۱۴۰۳ اون رو رایگان و با حدود ۱۰ روز زمان بررسی نوشته بود) و برای اقامت، بیمه‌ی درمانی اجباری سالی ۳۷۵ هزار دینار اضافه شده.

طبق مصوبه‌ی ۱۷۲ حکومت اقلیم (۲۰۲۲) حداقل ۷۵ درصد نیروی هر پروژه باید شهروند اقلیم باشه و سهم نیروی خارجی حداکثر ۲۵ درصده؛ طبق گزارش خود حکومت (اسفند ۱۴۰۴) حدود ۴۵ هزار کارگر خارجی تو بیمه‌ی تأمین اجتماعی ثبت شدن. طبق صفحه‌ی خدمات وزارت کار اقلیم، کارفرما اول باید آگهی شغل رو تو یه روزنامه‌ی رسمی منتشر کنه و فقط وقتی نیروی محلی پیدا نشه مجوز می‌گیره؛ جذب نیروی خارجی هم از طریق شرکت کاریابی مجازی انجام می‌شه که سپرده‌ی بانکی گذاشته.

شرکت باید از وزارت کار و وزارت کشور مجوز استخدام نیروی خارجی داشته باشه و قرارداد هر کارگر تو اداره‌ی کار ثبت بشه. مدارک مجوز کار طبق UNHCR: کپی پاسپورت، قرارداد کار، برگه‌ی تسویه‌ی تأمین اجتماعی، مجوز شرکت برای جذب نیروی خارجی، رسید سپرده‌ی بانکی و ۴ عکس رنگی.

اقامت: کفیلت یا یه شرکت ثبت‌شده تو اقلیمه یا یه شهروند عراقی با کارت اطلاعات اقلیم؛ کارت اقامت معمولاً یک‌ساله و قابل تمدیده و شرکت کفیل مسئولیت قانونی و مالیت رو قبول می‌کنه. هزینه‌ها طبق دستورالعمل شماره‌ی ۱ سال ۲۰۲۱ اقلیم: بار اول ۳۰۰ هزار دینار تبدیل ویزای سفر، ۱۵۰ هزار کارت و ۲۵ هزار هزینه‌ی اداری؛ تمدید ۱۵۰ هزار به‌علاوه‌ی ۲۵ هزار دینار. مدارک: پاسپورت با بیشتر از ۶ ماه اعتبار و مهر ورود، قرارداد کار، آزمایش خون (۳۱٬۵۰۰ دینار، برای همه‌ی سن‌ها) و تأییدیه‌ی امنیتی از آسایش. کارت رو باید خودت حضوری بگیری. از ۱۴۰۲ خارجی‌ها می‌تونن بدون باطل کردن اقامت یا خروج از کشور کارفرما عوض کنن.

مدارک

پاسپورت معتبر، قرارداد کار، مدرک تحصیلی و سوابق کار ترجمه‌شده، عکس، و بعد از رسیدن آزمایش خون، بیمه‌ی درمانی و تأییدیه‌ی امنیتی. مدارک سمت شرکت (مجوز جذب نیروی خارجی، تسویه‌ی مالیات و تأمین اجتماعی، سپرده‌ی بانکی) با کارفرماست.

زبان

زبان رسمی شرطی برای مجوز کار تو منابع پیدا نشد. کردی و عربی تو بیشتر شغل‌ها کمک بزرگیه و تو شرکت‌های بین‌المللی انگلیسی کافیه.

هزینه و تمکن مالی

هزینه‌ها تا تاریخ ۱۴۰۵/۰۷: مجوز کار ۱۱۰ هزار دینار (Fragomen، ۱۴۰۳)، بیمه‌ی درمانی ۳۷۵ هزار دینار در سال، آزمایش خون ۳۱٬۵۰۰ دینار، و کارت اقامت بار اول ۴۷۵ هزار و تمدیدش ۱۷۵ هزار دینار (جدول هزینه‌ی حکومت اقلیم). معمولاً بخشی از این‌ها رو کارفرما می‌ده ولی تو منابع اجباری نیست. تمکن مالی رسمی برای ورود پیدا نشد؛ برای یکی دو ماه اول خرج زندگی همراهت باشه.

حداقل دستمزد کارگر ساده طبق مصوبه‌ی مرداد ۱۴۰۴، ۴۵۰ هزار دینار در ماهه؛ میانگین حقوق خالص تو اربیل طبق Numbeo حدود ۷۸۴ هزار دیناره. کارفرما باید از روز اول بیمه‌ی تأمین اجتماعی کنه (۵ درصد از حقوق تو، ۱۲ درصد سهم کارفرما) و ۲۰ روز مرخصی سالانه با حقوق داری. حقوق متخصص‌های خارجی تو منابع رسمی پیدا نشد؛ رقم پیشنهادی رو با هزینه‌ی زندگی (حدود ۸۹۰ هزار دینار بدون اجاره) مقایسه کن.

مراحل و زمان‌بندی

از ایران رزومه بفرست و مصاحبه‌ی آنلاین بده، قرارداد بگیر، با ویزای سفر ۳۰ روزه وارد شو و تو همون ۳۰ روز اول (که قابل تمدیده، پایین‌تر رو ببین) با کارفرما آزمایش خون، بیمه، مجوز کار و کارت اقامت رو انجام بده. معمولاً ۲ تا ۶ ماه از شروع جستجو تا رسیدن.

نکته‌های مخصوص متقاضی ایرانی

لازم نیست از قبل ویزا بگیری: ایران تو «فهرست الف» حکومت اقلیمه و با پاسپورتی که دست‌کم ۶ ماه اعتبار داره، ویزای سفر ۳۰ روزه رو آنلاین (visit.gov.krd) یا موقع رسیدن تو هر مرز یا فرودگاه اقلیم می‌گیری. صفحه‌ی خدمات وزارت کشور اقلیم برای این ویزا ۱۰۰ هزار دینار هزینه‌ی اداری نوشته، ولی نامه‌ی نمایندگی حکومت اقلیم (اردیبهشت ۱۴۰۴) می‌گه پاسپورت ایرانی معافیت ویزا داره؛ پس دینار همراهت باشه و قبل از سفر بپرس. ویزای سفر رو می‌شه تو اداره‌ی اقامت هر بار ۳۰ روز و فقط چند بار محدود تمدید کرد (هر بار ۱۰۰ هزار به‌علاوه‌ی ۱۰ هزار دینار هزینه‌ی اداری، آزمایش بیماری‌های واگیر تو تمدید اول، و روزی ۲۰ هزار دینار جریمه‌ی دیرکرد)؛ برای بیشتر موندن کارت اقامت ۶ ماهه یا یک‌ساله با کفیل (ضامن) لازمه. طبق سرکنسولگری ایران در سلیمانیه، مهر ورود اقلیم فقط برای خود اقلیمه: رفتن با همین مهر به بغداد و جنوب عراق ورود غیرمجاز حساب می‌شه و ۳ ماه تا ۳ سال زندان داره، و بیمه‌ی حوادث سفر هم لازمه.

اگه قبل از گرفتن مجوز کار شروع به کار کنی، غیرقانونیه؛ جریمه‌ی موندن بعد از تموم شدن اقامت طبق UNHCR تا روزی ۲۰ هزار دیناره. سرکنسولگری‌های ایران تو اربیل و سلیمانیه خدمات کنسولی مثل صدور گذرنامه برای ایرانی‌های مقیم رو انجام می‌دن. درباره‌ی باز کردن حساب بانکی برای ایرانی‌ها اطلاعات رسمی پیدا نشد، پس با کارفرما روشن کن حقوقت چطور پرداخت می‌شه.

امنیت: از ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه ۲۰۲۶) اقلیم، به‌خصوص اربیل، هدف بیشتر از هزار حمله‌ی پهپادی و موشکی ایران بوده و هنوز هم ادامه داره (حمله‌های پهپادی ۱۶ و ۲۰ مهر ۱۴۰۵ گزارش شده). از ۳ مهر ۱۴۰۵ پروازهای بین ایران و اربیل یا سلیمانیه متوقف شده (تا ۱۰ مهر هنوز متوقف بود)، پس فعلاً باید از مرز زمینی بری. درست قبل از سفر وضعیت روز رو چک کن.

بعد از رسیدن (کار حین تحصیل، اقامت بعد از تحصیل، مسیر اقامت دائم)

اقامتت به کارت تمدیدی و کفیل وابسته‌ست و می‌تونی بدون خروج کارفرما عوض کنی. خانواده تو منابع بررسی‌شده نیومده. مسیر روشنی برای اقامت دائم یا تابعیت خارجی‌ها پیدا نکردیم؛ این مسیر رو موقت ببین.