سوئیس — تحصیل (کارشناسی ارشد (ETH، EPFL و دانشگاه‌های کانتونی))

شرایط اصلی

برای ارشد تو سوئیس باید کارشناسی مرتبط داشته باشی و پذیرش یکی از دانشگاه‌ها رو بگیری: دو دانشگاه فدرال فنی (ETH زوریخ و EPFL لوزان)، دانشگاه‌های کانتونی مثل زوریخ، ژنو، برن و بازل، یا دانشگاه‌های علوم کاربردی. پذیرش رقابتیه؛ EPFL صریح می‌گه فقط کسایی که سابقه‌ی تحصیلی و توصیه‌نامه‌ی عالی دارن شانس خوبی دارن.

خیلی مهم: ETH و EPFL درخواست اتباع کشورهای تحریمی، از جمله ایران، رو بررسی امنیتی و کنترل صادرات می‌کنن. طبق فکت‌شیت ETH برای ترم پاییز ۲۰۲۶، معیارها اینان: تحصیل قبلی تو دانشگاه پرخطر یا تحریمی، ملیت یا محل اقامت تو کشور تحریمی، بورس از منبع مشکوک یا دولت تحریمی، و رشته‌ی دوکاربردی (مثل کامپیوتر، برق، مکانیک، شیمی، فیزیک، ریاضی، رباتیک، مواد). اگه بیشتر از یه معیار «بله» باشه، ETH توصیه می‌کنه درخواست رد بشه. یعنی یه ایرانیِ ساکن ایران که رشته‌ی فنی می‌خواد، عملاً دو معیار رو داره. این رد خودکار نیست، ولی شانس رو جدی کم می‌کنه. EPFL هم می‌گه رعایت قوانین کنترل صادرات و تحریم جزو معیارهای ارزیابیه.

مدارک

برای اپلای: ریزنمرات همه‌ی مقطع‌ها (ETH پاکت مهر و موم‌شده‌ی دانشگاه یا نسخه‌ی برابر اصل می‌خواد)، دانشنامه با ترجمه‌ی رسمی و تأیید دادگستری و وزارت خارجه، مدرک زبان، رزومه و انگیزه‌نامه. هزینه‌ی درخواست تو ETH و EPFL برای مدرک خارجی ۱۵۰ فرانکه.

برای ویزای D سفارت سوئیس تو تهران (چک‌لیست تیر ۱۴۰۵): سه فرم ویزای D، چهار عکس، اصل پاسپورت، پذیرش، ترجمه‌ی شناسنامه و مدرک تحصیلی با تأیید وزارت خارجه، رزومه، انگیزه‌نامه‌ی سه‌بندی (سابقه‌ت، فایده‌ی این تحصیل، و تعهد به برگشت به ایران)، مدرک تمکن برای کل دوره، مدرک زبان و تعهدنامه‌ی ترک سوئیس بعد از تحصیل. همه رو تو دو پرونده‌ی یکسان (اصل و کپی) می‌بری و حضور خودت اجباریه.

زبان

ارشد ETH (جز داروسازی و معماری) به انگلیسیه و آیلتس، تافل یا C1 Advanced می‌خواد که بیشتر از دو سال ازش نگذشته باشه؛ بدون مدرک زبان معتبر، درخواست بررسی نمی‌شه. EPFL سطح C1 انگلیسی رو قویاً توصیه می‌کنه. بعضی برنامه‌های دانشگاه‌های کانتونی به آلمانی یا فرانسوی‌ان.

هزینه و تمکن مالی

شهریه‌ی ETH و EPFL برای اکثر دانشجوهای خارجی از پاییز ۲۰۲۵ سه برابر شده: ۲۱۹۰ فرانک هر ترم (حدود ۴۳۸۰ فرانک در سال) به‌اضافه‌ی چند هزینه‌ی جانبی کوچیک. دانشگاه زوریخ برای ارشد خارجی‌ها ۷۲۰ فرانک به‌اضافه‌ی ۱۰۰ فرانک هر ترم می‌گیره. ETH هزینه‌ی کل سال رو برای دانشجوی خارجیِ گروه شهریه‌ی سه‌برابر حدود ۲۸۱۰۰ فرانک تخمین زده (اجاره به‌طور میانگین ۱۱۳۰۰، غذا ۷۲۰۰، بیمه‌ی درمانی حدود ۱۳۲۰).

تمکن مالی رو کانتون تعیین می‌کنه: اداره‌ی مهاجرت زوریخ ۲۱۰۰۰ فرانک برای هر سال می‌خواد و طبق راهنمای دانشگاه زوریخ تأییدش باید از بانکی باشه که تو سوئیس مستقره (بانک خارجی با شعبه تو سوئیس یا بانک سوئیسی با شعبه تو کشور خودت) و حساب باید به اسم خودت باشه؛ EPFL (کانتون وود) ۲۰۰۰ فرانک در ماه می‌خواد. چون تصمیم با اداره‌ی مهاجرت کانتونه، این شرط کانتون بر چک‌لیست عمومی سفارت مقدمه. چک‌لیست سفارت تهران قبول می‌کنه که والدین ضامن بشن، با نامه‌ی ترجمه‌شده و محضری و گواهی موجودی و گردش سه‌ماهه‌ی حساب به انگلیسی. طبق منبع رسمی، تا تاریخ ۱۴۰۵/۰۷.

مراحل و زمان‌بندی

ETH برای کسایی که لیسانس خارجی دارن فقط یه پنجره داره: ۱ تا ۳۰ نوامبر ۲۰۲۶ برای ورود پاییز ۲۰۲۷، و ورود ترم بهار ممکن نیست. EPFL دو مهلت داره: ۱۵ دسامبر و ۳۱ مارس، و نتیجه آخر مارس یا اواسط ژوئن میاد. بعد از پذیرش باید با ایمیل از سفارت تهران وقت بگیری. سفارت فقط پرونده رو به کانتون می‌فرسته و تصمیم با اداره‌ی مهاجرت کانتونه؛ طبق چک‌لیست ۱۲ تا ۱۶ هفته طول می‌کشه. EPFL می‌گه ویزا رو دست‌کم سه ماه قبل از شروع ترم بده و اگه تا ۳۰ سپتامبر به کمپ نمی‌رسی، ادامه‌ش فایده نداره.

نکته‌های مخصوص متقاضی ایرانی

سفارت سوئیس تو تهران از ۱۱ مارس ۲۰۲۶ به‌خاطر امنیت موقتاً بسته شد و از اردیبهشت ۱۴۰۵ کم‌کم باز شد. طبق اطلاعیه‌ی ۳ اوت ۲۰۲۶، خدمات کنسولی «به دلایل فنی محدوده»، ولی درخواست ویزای D با وقت قبلی (ایمیل [email protected] با کپی پاسپورت و پذیرش) پذیرفته می‌شه. سفارت فقط درخواست کسایی رو قبول می‌کنه که ساکن ایران‌ان.

ترجمه‌ی مدرک تحصیلی باید تأیید وزارت خارجه داشته باشه، و برای فارغ‌التحصیل‌های دانشگاه سراسری معمولاً اول باید مدرکت رو آزاد کنی (رفع تعهد). باز کردن حساب بانکی سوئیس برای ساکن ایران به‌خاطر تحریم و لیست سیاه FATF خیلی سخته؛ اگه کانتونت تأیید بانک سوئیسی می‌خواد، قبل از اپلای با دانشگاه و اداره‌ی مهاجرت کانتون مطمئن شو چه مدرکی قبوله. اگه رشته‌ت فنی و دوکاربرده، یه گزینه‌ی غیرفنی یا یه دانشگاه کانتونی رو هم تو لیستت بذار.

بعد از رسیدن (کار حین تحصیل، اقامت بعد از تحصیل، مسیر اقامت دائم)

باید تو ۱۴ روز اول خودت رو به اداره‌ی اتباع یا ثبت ساکنین شهرت معرفی کنی تا اجازه‌ی اقامت B تحصیلی صادر بشه، و هر سال برای تمدید دوباره تمکن و گواهی ثبت‌نام می‌خوان. طبق SEM، دانشجوی خارجی بعد از گذشت شش ماه از شروع تحصیل می‌تونه تو ترم حداکثر ۱۵ ساعت در هفته کار کنه (طبق ETH تو تعطیلات تا تمام‌وقت)، به شرطی که دانشگاه تأیید کنه و کارفرما مجوز بگیره. بعد از فارغ‌التحصیلی شش ماه وقت داری کار مرتبط پیدا کنی؛ این مهلت تمدید نمی‌شه. اگه کارت «منفعت علمی یا اقتصادی بالا» داشته باشه، بدون شرط اولویت سوئیسی‌ها و اروپایی‌ها پذیرفته می‌شی. اقامت دائم (C) برای غیراروپایی‌ها معمولاً بعد از ۱۰ سال اقامت میاد و طبق دستورالعمل SEM زبان محلی در حد شفاهی A2 و نوشتاری A1 می‌خواد؛ با ادغام خوب و شفاهی B1 و نوشتاری A1 می‌شه بعد از ۵ سال اقامت بی‌وقفه با مجوز B هم درخواستش داد. سال‌های تحصیل فقط با شرط حساب می‌شن: طبق SEM اگه بعد از تموم شدن تحصیل دو سال بی‌وقفه مجوز اقامت برای یه هدف ماندگار مثل کار داشته باشی.