سوئیس — کار (نیروی متخصص با پیشنهاد کار (مجوز B یا L سهمیه‌ای))

شرایط اصلی

سوئیس برای اتباع غیراروپایی فقط کار تخصصی رو باز گذاشته. طبق SEM: پذیرش فقط وقتیه که به نفع اقتصاد سوئیس باشه؛ فقط مدیرها، متخصص‌ها و نیروی ماهر، یعنی معمولاً کسی که مدرک دانشگاهی یا دانشگاه علوم کاربردی داره و چند سال سابقه‌ی کار؛ کارفرما باید ثابت کنه هیچ سوئیسی، مقیم یا شهروند اتحادیه‌ی اروپا و افتا برای این کار پیدا نکرده (اولویت نیروی داخلی) و آگهی رو تو مراکز کاریابی و EURES داده؛ حقوق و شرایط کار باید در حد عرف منطقه و صنف باشه؛ و جای مناسب برای زندگی داشته باشی. برای اقامت بلندمدت هم سازگاری شغلی و اجتماعی، زبان و سن بررسی می‌شه.

همه‌ی این مجوزها سهمیه‌ای‌ان. طبق تصمیم شورای فدرال، سهمیه‌ی ۲۰۲۶ برای نیروی ماهر کشورهای ثالث ۸۵۰۰ نفره: ۴۵۰۰ مجوز B و ۴۰۰۰ مجوز L. سهمیه‌ها پر نشده‌ان: آخر ۲۰۲۴ حدود ۷۴ درصد و تا آخر سپتامبر ۲۰۲۵ حدود ۵۲ درصد استفاده شده بود. برای انتقال درون‌سازمانی مدیرهای ارشد و متخصص‌های کلیدی تو شرکت‌های بین‌المللی، قانون اولویت نیروی داخلی اعمال نمی‌شه.

مدارک

درخواست مجوز رو کارفرما می‌ده، نه تو. بعد از تأیید، طبق چک‌لیست سفارت تهران (تیر ۱۴۰۵) برای ویزای D این‌ها لازمه: یه فرم ویزای D، دو عکس، اصل پاسپورت، کپی صفحه‌ی ۲ و ۳ پاسپورت و نامه‌ی مجوز اداره‌ی مهاجرت. برای پرونده‌ی کارفرما معمولاً مدرک تحصیلی، رزومه، سوابق کار و قرارداد لازمه.

زبان

قانون سطح زبان مشخصی برای مجوز کار ننوشته، ولی مهارت زبانی جزو معیارهای ادغامه و برای تمدید و اقامت دائم، زبان رسمی محل زندگی رو باید ثابت کنی. تو عمل آلمانی یا فرانسوی شانس پیدا کردن کار رو خیلی بالا می‌بره.

هزینه و تمکن مالی

هزینه‌ی تصمیم اداره‌ی مهاجرت رو کارفرما می‌ده. تمکن جدا لازم نیست چون قرارداد کار مبناست. هزینه‌ی خودت: ترجمه، ویزا، بلیت، ودیعه‌ی خونه و ماه اول زندگی تو یکی از گرون‌ترین کشورهای دنیا. طبق منبع رسمی، تا تاریخ ۱۴۰۵/۰۷.

مراحل و زمان‌بندی

اول از ایران کار پیدا می‌کنی (سخت‌ترین بخش). کارفرما پرونده رو به اداره‌ی کار یا مهاجرت کانتون می‌ده؛ کانتون بررسی و تصمیم اولیه می‌گیره، بعد SEM تأیید نهایی می‌کنه. طبق SEM معمولاً شش تا هشت هفته طول می‌کشه. بعد کانتون مجوز الکترونیکی ویزا رو برای سفارت می‌فرسته و طبق چک‌لیست سفارت تهران، ویزا با وقت قبلی همون روز تحویل داده می‌شه. تو ۱۴ روز اول بعد از ورود باید ثبت کنی و فقط بعد از ثبت می‌تونی کار رو شروع کنی.

نکته‌های مخصوص متقاضی ایرانی

سفارت سوئیس تو تهران از ۱۱ مارس ۲۰۲۶ موقتاً بسته شد و از اردیبهشت ۱۴۰۵ کم‌کم باز شد؛ طبق اطلاعیه‌ی ۳ اوت ۲۰۲۶ خدمات کنسولی محدوده ولی ویزای D با وقت قبلی ([email protected]) پذیرفته می‌شه. سفارت فقط درخواست ساکنین ایران رو قبول می‌کنه. کارفرما باید ثابت کنه نیروی اروپایی نبوده، پس استخدام مستقیم از ایران فقط برای تخصص‌های کمیاب و باتجربه واقع‌بینانه‌ست. مسیر رایج‌تر اینه که اول تو سوئیس ارشد یا دکتری بخونی و بعد از مزیت فارغ‌التحصیل‌های سوئیس استفاده کنی.

بعد از رسیدن (کار حین تحصیل، اقامت بعد از تحصیل، مسیر اقامت دائم)

مجوز B سالانه تمدید می‌شه و مجوز L حداکثر ۲۴ ماهه. اقامت دائم (C) برای غیراروپایی‌ها معمولاً بعد از ۱۰ سال اقامت میاد و طبق دستورالعمل SEM زبان محلی در حد شفاهی A2 و نوشتاری A1 می‌خواد؛ با ادغام خوب و شفاهی B1 و نوشتاری A1 می‌شه بعد از ۵ سال اقامت بی‌وقفه با مجوز B هم درخواستش داد.