ایتالیا — تحصیل (فوق‌لیسانس به زبان انگلیسی)

شرایط اصلی

برای فوق‌لیسانس (Laurea Magistrale) به زبان انگلیسی باید لیسانس رسمی داشته باشی که تو ایران اجازه‌ی ادامه‌ی تحصیل در مقطع بعدی رو بده و طبق روش CIMEA «تفاوت اساسی» با لیسانس ایتالیایی نداشته باشه. ارزیابی مدرک و پذیرش کاملاً دست خود دانشگاه‌ه. همه‌ی دانشجوهای غیراروپایی ساکن خارج باید تو پورتال Universitaly پیش‌ثبت‌نام کنن و دانشگاه باید اون رو تأیید (validate) کنه؛ بدون پیش‌ثبت‌نامِ تأییدشده درخواست ویزا ممکن نیست. از سال ۲۰۲۶/۲۷ هر دانشگاه فقط تا ظرفیت سهمیه‌ی دانشجوی خارجی به‌اضافه‌ی ۲۰ درصد پیش‌ثبت‌نام تأیید می‌کنه، پس زود اقدام کن.

مدارک

دانشنامه‌ی لیسانس و ریزنمرات چهارساله با ترجمه‌ی رسمی ایتالیایی و تأیید دادگستری و وزارت خارجه؛ سرفصل دروس؛ گواهی CIMEA (معادل‌سازی و تأیید اصالت) یا Dichiarazione di Valore؛ مدرک زبان؛ خلاصه‌ی پیش‌ثبت‌نام تأییدشده تو Universitaly؛ نامه‌ی پذیرش دانشگاه با فرم A؛ شناسنامه با ترجمه‌ی تأییدشده؛ پاسپورت با دست‌کم ۳ ماه اعتبار بعد از پایان ویزا و دو صفحه‌ی خالی؛ دو عکس ۳۵×۴۰ با زمینه‌ی سفید؛ مدرک محل اقامت (رزرو هتل با قیمت مشخص، قرارداد اجاره، تضمین خوابگاه یا دعوت‌نامه‌ی میزبان)؛ بیمه‌ی درمان و بستری معتبر در ایتالیا؛ گردش حساب و مدارک مالی؛ بلیت هواپیما که تاریخش با شروع کلاس‌ها جور باشه.

زبان

دوره‌ی انگلیسی آزمون زبان ایتالیایی نمی‌خواد، ولی سفارت تهران گواهی سطح B2 با اعتبار دو ساله می‌خواد: دست‌کم آیلتس ۶، تافل ۷۸ یا FCE ۱۶۹. خیلی از دانشگاه‌ها برای پذیرش خودشون نمره‌ی بالاتری می‌خوان؛ شرط هر رشته رو جدا چک کن.

هزینه و تمکن مالی

برای ویزای تحصیلی سال‌های ۲۰۲۶/۲۷ و ۲۰۲۷/۲۸ باید نشون بدی سالانه دست‌کم ۱۰٬۱۷۹٫۸۵ یورو از منبع قانونی و قابل‌ردیابی داری (طبق منبع رسمی، تا تاریخ ۱۴۰۵/۰۷)، ترجیحاً به اسم خودت یا یکی از اعضای خانواده تا درجه‌ی چهار. هزینه‌ی بلیت برگشت (یا خود بلیت) و شهریه‌ای که هنوز پرداخت نکردی باید به این مبلغ اضافه بشه. صرفِ واجد شرایط بودن برای بورسیه‌ی استانی (DSU) جزو تمکن حساب نمی‌شه؛ فقط وقتی بورسیه رسماً بهت تعلق گرفته باشه حسابش می‌کنن. تو چک‌لیست سفارت تهران نوشته «برای هر ماه از سال تحصیلی» که با مبلغ سالانه‌ی بخشنامه نمی‌خونه؛ اگه شک داری، قبل از تحویل پرونده از سفارت بپرس.

شهریه‌ی دانشگاه‌های دولتی بر اساس ISEE و قوانین هر دانشگاه فرق می‌کنه. نمونه: پلی‌تکنیک میلان برای ۲۰۲۶/۲۷ سقف شهریه رو ۳٬۹۴۳٫۰۴ یورو در سال گذاشته و دانشجوی غیراروپایی فوق‌لیسانس با لیسانس خارجی که بورسیه نداره، حتی با ISEE parificato همین سقف رو می‌ده.

بورسیه‌ی استانی (DSU) رو نهادهای منطقه‌ای مثل ER.GO (امیلیا-رومانیا)، EDISU (پیه‌مونته) و DiSCo (لاتزیو) می‌دن و بر اساس ISEE parificato محاسبه می‌شه؛ این شاخص رو باید از CAF طرف قرارداد بگیری، با مدارک درآمد و دارایی خانواده که تو ایران صادر شده، ترجمه شده و توسط نمایندگی دیپلماتیک ایتالیا تأیید شده. خوداظهاری قبول نیست. استثناها تو هر منطقه فرق داره: EDISU پیه‌مونته به دانشجویی که با اصل مدارکِ ترجمه‌نشده رسیده اجازه می‌ده مدارک رو تو سفارت یا کنسولگری کشورش در ایتالیا تأیید و ترجمه کنه و بعد Prefettura تأییدش کنه؛ ER.GO گواهی سفارت/کنسولگری کشورت در ایتالیا با تأیید Prefettura رو فقط به دلیل‌های استثنایی و عینی (مثلاً تعطیل یا معلق بودن خدمات) قبول می‌کنه؛ DiSCo لاتزیو هم فقط برای کشورهای فهرست خودش. پس بند مربوط به دانشجوی خارجی رو تو بندوی همون منطقه بخون. نمونه: تو بندوی ۲۰۲۶/۲۷ ER.GO سقف ISEE ۲۵٬۰۰۰ یورو و ISPE ۵۰٬۰۰۰ یورو‌ه و بورسیه‌ی دانشجوی غیربومی (fuori sede) تا ۷٬۱۷۱٫۱۱ یورو در سال‌ه. مهلت‌ها معمولاً تابستون‌ه (برای ER.GO ۲۰۲۶/۲۷ تا ۲ شهریور ۱۴۰۵) یعنی قبل از رسیدنت، پس مدارک مالی رو همزمان با مدارک ویزا آماده کن. سال ۲۰۲۰–۲۱ گروهی از دانشجوهای ایرانی تو توسکانی به‌خاطر تأیید نشدن مدارک DSU تو سفارت تهران بورسیه‌شون رو از دست دادن، پس زود شروع کن.

مراحل و زمان‌بندی

مهلت اپلای و پیش‌ثبت‌نام رو هر دانشگاه خودش تعیین می‌کنه (مثلاً برای ۲۰۲۶/۲۷ دانشگاه میلان ۳۱ ژوئیه و پیزا ۳۰ سپتامبر)، ولی خیلی از رشته‌ها از پاییز یا زمستونِ سال قبل پذیرش رو شروع می‌کنن. مهلت نهایی تحویل درخواست ویزا برای مقاطع لیسانس و فوق‌لیسانس در ۲۰۲۶/۲۷ تا ۳۰ نوامبر ۲۰۲۶ و برای ۲۰۲۷/۲۸ تا ۳۱ اکتبر ۲۰۲۷‌ه؛ دانشگاه‌ها می‌تونن مهلت زودتری بذارن. ترتیب معمول: آزادسازی و ترجمه‌ی مدارک و آیلتس؛ اپلای به دانشگاه؛ پیش‌ثبت‌نام Universitaly؛ CIMEA؛ تأیید پیش‌ثبت‌نام؛ تحویل پرونده‌ی ویزا؛ سفر و ثبت‌نام نهایی.

بعد از تأیید پیش‌ثبت‌نام، ویزای ملی نوع D با عنوان «Studio – Immatricolazione Università» رو از سفارت ایتالیا در تهران (از راه VisaMetric) می‌گیری؛ این ویزا ۳۶۵ روز اعتبار داره و چندبار ورود‌ه. طبق صفحه‌ی ویزای سفارت، همه‌ی متقاضی‌ها جز بچه‌های زیر ۱۲ سال باید انگشت‌نگاری کنن. هزینه‌ی ویزای ورود طبق پرتال مهاجرت اتحادیه‌ی اروپا ۱۱۶ یورو‌ه، به‌اضافه‌ی کارمزد VisaMetric. سفارت علاوه بر مدارک، «ریسک مهاجرتی» رو هم می‌سنجه: وضعیت مالی خانواده، کیفیت سوابق تحصیلی و ارتباط رشته‌ی انتخابی با سوابقت. حتی با پیش‌ثبت‌نام تأییدشده و پرونده‌ی کامل ویزا تضمینی نیست و ممکنه دعوت به مصاحبه بشی. اگه بعد از گرفتن ویزا ثبت‌نام نکنی، از ۳۱ ژانویه‌ی همون سال تحصیلی ویزات باطل می‌شه.

نکته‌های مخصوص متقاضی ایرانی

سفارت ایتالیا در تهران از بهمن ۱۴۰۴ (فوریه ۲۰۲۶) تعطیل شد و ۲۹ خرداد ۱۴۰۵ (۱۹ ژوئن ۲۰۲۶) دوباره باز شد؛ بخش کنسولی از ۱۷ تیر ۱۴۰۵ (۸ ژوئیه ۲۰۲۶) همه‌ی خدمات رو از سر گرفته. تو دوره‌ی تعطیلی سفارت اعلام کرده بود ایرانی‌ها می‌تونن تو هر سفارت ایتالیا که بهش دسترسی دارن و اونجا اقامت قانونی دارن درخواست ویزا بدن؛ اگه دوباره تعطیلی پیش اومد، همین مسیر رو از [email protected] بپرس. برای ویزای تحصیلی سال ۲۰۲۶/۲۷ نوبت گرفتن لازم نبود و VisaMetric خودش به ایمیلی که تو Universitaly ثبت کردی وقت می‌داد؛ این روش ممکنه هر سال عوض بشه، پس اطلاعیه‌ی سال خودت رو چک کن. سفارت توصیه کرده به‌جای لگالیزه و Dichiarazione di Valore گواهی CIMEA بگیری که هم معادل‌سازی و هم اصالت مدرک رو تأیید می‌کنه. شناسنامه و مدرک تحصیلی باید ترجمه‌ی رسمی ایتالیایی بشن و تأیید دادگستری و وزارت خارجه بخورن، و برای مدرک دانشگاهی اول باید آزادسازی مدرک رو انجام بدی. گردش حساب ۶ ماه آخر به انگلیسی لازمه و تاریخ صدورش نباید بیشتر از یه هفته قبل از روز تحویل پرونده باشه؛ پول نقد یا ضمانت‌نامه‌ی بانکی قبول نیست. اگه حساب پدر یا مادر رو می‌دی، مدرک نسبت (ترجمه و تأییدشده)، مدرک شغل، بیمه و اظهار درآمدشون هم لازمه. دفتر Uni-Italia تهران (مدرسه‌ی ایتالیایی Pietro della Valle، ایمیل [email protected]) برای انتخاب رشته و پیش‌ثبت‌نام راهنمایی رایگان می‌ده. سفارت تأکید کرده از واسطه‌هایی که ادعای «راه ویژه» دارن دوری کن؛ فقط هزینه‌ی کنسولی و هزینه‌ی VisaMetric مجازه.

آقایون: طبق منابع ایرانی (ثانویه)، مشمولی که غایب نیست فقط برای ادامه‌ی تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد و بالاتر می‌تونه با معافیت تحصیلی معتبر و سپردن وثیقه مجوز خروج بگیره و مدت مجاز تحصیل محدوده؛ مبلغ و شرایط دقیق رو قبل از هر هزینه‌ای از پلیس+۱۰ بپرس.

طبق تجربه‌ی دانشجوها (منبع ثانویه) تا قبل از گرفتن اجازه‌ی اقامت باز کردن حساب بانکی سخته، پس برای چند ماه اول پول کافی همراه داشته باش و قوانین ورود ارز رو رعایت کن.

بعد از رسیدن (کار حین تحصیل، اقامت بعد از تحصیل، مسیر اقامت دائم)

ظرف ۸ روز کاری بعد از رسیدن باید درخواست permesso di soggiorno تحصیلی رو با کیت پستی (یا گیشه‌ی دانشگاه) بدی و بعد برای انگشت‌نگاری به Questura بری؛ هزینه‌ش طبق پرتال مهاجرت اتحادیه‌ی اروپا ۴۰ تا ۱۰۰ یورو به‌اضافه‌ی حدود ۷۶٫۴۶ یورو هزینه‌ی اداری‌ه. برای تمدید سالانه باید سال اول دست‌کم یه امتحان و سال‌های بعد دست‌کم دو امتحان رو پاس کرده باشی. با اجازه‌ی اقامت تحصیلی تا ۲۰ ساعت در هفته و حداکثر ۱۰۴۰ ساعت در سال می‌تونی کار کنی. بعد از فارغ‌التحصیلی (لیسانس، فوق‌لیسانس، دکتری یا مستر دانشگاهی) می‌تونی اجازه‌ی اقامت ۹ تا ۱۲ ماهه برای کاریابی یا راه‌اندازی کسب‌وکار بگیری، و تبدیل اقامت تحصیلی به کاری خارج از سهمیه‌ی Decreto Flussi امکان‌پذیره. اقامت بلندمدت اتحادیه‌ی اروپا (permesso UE per soggiornanti di lungo periodo) بعد از ۵ سال اقامت قانونی، درآمد دست‌کم برابر assegno sociale، مسکن مناسب و قبولی تو آزمون زبان ایتالیایی داده می‌شه؛ ولی تا وقتی اقامتت تحصیلی‌ه نمی‌تونی درخواستش بدی و اول باید به اقامت کاری یا مشابه تبدیلش کنی.